← Quay lai danh sach

Lò luyện năm tháng, nhà máy cũ hồi sinh — Sự biến đổi của di sản công nghiệp Quảng Tây

岁月熔炉 旧厂新生——广西工业遗存的蝶变

Ngay dang: 2026-06-26 Crawl luc: 2026-06-26 21:37 Xem ban goc
Nguon: Tân Hoa Xã Quảng Tây

Các thùng dầu phế thải trở thành một cảnh quan trong khuôn viên.

Những nhà máy gạch đỏ cũ kỹ, những thùng dầu khổng lồ bị bỏ hoang, những thiết bị công nghiệp han gỉ... Di sản công nghiệp là dấu ấn của một thời kỳ sôi nổi của một thế hệ, là những vần thơ thép mà thời đại để lại cho vùng đất Bát Quế. Khi tiếng ồn ào của máy móc dần lắng xuống, khi khói lửa sản xuất từ từ tan biến, những không gian công nghiệp từng nâng đỡ sự phát triển của thành phố không hề rơi vào hoang tàn, mà đã hoàn thành một cuộc tái sinh nhẹ nhàng và kiên định, lấy văn hóa nghệ thuật làm ngọn lửa mới.

Bách Ích Thượng Hà Thành (Nam Ninh), Tân Dương Thạch Hóa Lý (Nam Ninh), Bảo tàng Công nghiệp Liễu Châu, ba không gian công nghiệp với phong cách khác biệt, mang trong mình những ký ức công nghiệp khác nhau của Quảng Tây, và đã tìm ra những con đường phục hoạt riêng biệt. Khi những công trình thép lạnh lẽo mọc lên những đường nét văn hóa nghệ thuật tinh tế, lịch sử công nghiệp cứng nhắc còn đọng lại trong các ngõ phố thành phố, đang mong chờ được nhiều người hơn nữa nhìn thấy và thấu hiểu...

**Bách Ích Thượng Hà Thành: Vành đai gỉ sét công nghiệp, sân khấu cuộc sống**

Kỳ nghỉ lễ Đoan Ngọ, suốt 3 ngày liền, Bách Ích Thượng Hà Thành (Nam Ninh) tụ tập đông đảo người dân. Bên này, Lễ hội Cà phê Giang Nam 2026 diễn ra sôi động, cuộc thi trượt ván được chú ý; bên kia, các buổi biểu diễn hài kịch truyền thống, múa rối bóng thu hút đông đảo khán giả, những vở diễn cổ điển nối tiếp nhau lên sân khấu... Các hoạt động văn hóa nghệ thuật phong phú như "Chơi xu hướng + Di sản phi vật thể" đã thu hút không ít du khách. Khi bước vào hành lang văn hóa công nghiệp ở một góc khuôn viên, người ta mới biết rằng đây chính là Nhà máy Tơ lụa Nam Ninh xưa, những nhà xưởng gạch đỏ nằm trên đồi Thạch Trụ Lĩnh bên bờ sông Ung, từng là nhịp đập công nghiệp của một thành phố.

Nhà máy Tơ lụa Nam Ninh, đi vào hoạt động năm 1966, là niềm vinh quang của ngành dệt may Quảng Tây thời bấy giờ, một trong sáu cơ sở dệt gai dầu lớn nhất cả nước. Máy dệt ngày đêm vang động, tơ lụa không ngừng được dệt nên bức tranh công nghiệp vùng đất phía Nam. Vào những năm 1990, làn sóng thay đổi ngành công nghiệp ập đến, máy móc dần ngừng quay, một đoạn ký ức công nghiệp của thành phố bị phong kín trong những bánh răng han gỉ và những phân xưởng loang lổ.

Thời gian trôi chảy, những nhà máy bỏ hoang không bị phá bỏ để xây dựng lại. Năm 2016, dự án cải tạo bắt đầu được khởi động, các nhà thiết kế lấy tiêu chí "Giữ lại lớp vỏ, thay đổi phần ruột, xưa và nay cộng sinh", giữ lại những đường nét của thời gian, để bộ khung của nhà máy cũ trở thành nền tảng cho không gian mới. Các nhà thầu giữ nguyên toàn bộ tường gạch đỏ, mái dốc kiểu cũ, đường xá nguyên bản của nhà máy, không làm phẳng đi những vết mòn năm tháng trên tường; những máy kéo sợi đã nghỉ hưu, bánh răng truyền động, ống sợi cũ trong phân xưởng đều được thu hồi, sau đó đúc thành các tác phẩm điêu khắc, thiết bị cảnh quan trong khu phố, để hơi thở của ngành dệt có thể chạm đến mọi nơi.

"Nhà máy Tơ lụa Nam Ninh là điểm khởi nguồn của ngành dệt may Quảng Tây, mang trong mình ký ức của nhiều thế hệ. Những nhà xưởng gạch đỏ kiểu Liên Xô, tháp nước cũ cao 33 mét, giàn khung xưởng dệt, máy dệt kiểu cũ... là di sản công nghiệp dệt may quy mô lớn và hoàn chỉnh duy nhất còn sót lại ở Nam Ninh. Nếu phá bỏ và xây dựng lại, lịch sử phát triển ngành dệt may thế kỷ 20 và ký ức công nghiệp tập thể của khu vực Giang Nam sẽ hoàn toàn biến mất. Giữ lại di sản là sự tôn trọng đối với lịch sử thành phố và tình cảm của người dân địa phương." Trần Phong Minh, Giám đốc Kế hoạch của Bách Ích Thượng Hà Thành, xúc động nói.

Thiết kế cải tạo khuôn viên cố gắng tìm kiếm sự cân bằng giữa cũ và mới: gia cố kết cấu nhà cũ, nâng cấp hệ thống điện nước, đưa các ngành nghề kinh doanh hiện đại vào những nhà xưởng trống rỗng; tháp nước bỏ hoang kết hợp với nghệ thuật vẽ graffiti thời thượng trở thành điểm "check-in" mang tính biểu tượng; kho bãi, phân xưởng nhàn rỗi được phân chia lại không gian, một bên là các xưởng thủ công phi vật thể như thổ cẩm Tráng, trống đồng, trà dầu người Động, một bên là không gian biểu diễn như Nhà hát Hài kịch Lục Thất... Thổi vào những di tích công nghiệp lạnh lẽo một luồng sinh khí văn hóa nghệ thuật tươi mới.

Cuối năm 2018, Bách Ích Thượng Hà Thành chính thức đi vào hoạt động. Ngày xưa tiếng máy ồn ào, nay thay bằng tiếng người mua bán tấp nập, tiếng nhạc kịch; con đường xưởng ngày trước công nhân dệt qua lại, nay san sát các cửa hàng thủ công mỹ nghệ sáng tạo, ẩm thực đặc sắc... Hai thời kỳ cũ và mới gặp nhau tại đây. Phân xưởng cũ được cải tạo thành hành lang văn hóa công nghiệp, các thiết bị sản xuất cũ được trưng bày dọc lối đi, những bức ảnh cũ tái hiện cảnh lao động sôi nổi của nhà máy tơ lụa, trở thành điểm đến "check-in" cho người già tìm lại ký ức và giới trẻ theo đuổi xu hướng mới. "Tôi sống gần đây, thỉnh thoảng cùng bạn già đến đây dạo, nhìn những máy móc cũ này vẫn thấy thân thương." Dì Tô từng là nữ công nhân nhà máy tơ lụa, giờ đây khuôn viên được cải tạo không chỉ lưu giữ ký ức tuổi trẻ của dì mà còn là nơi thư giãn hàng ngày của dì và gia đình.

Sự cải tạo không chỉ dừng lại ở việc sửa chữa kiến trúc, mà còn là sự ghép nối các mạch nguồn văn hóa. Logic phát triển cộng sinh "Văn minh công nghiệp + Văn hóa dân tộc" đã nâng cấp khu nhà máy cũ từ một di chỉ công nghiệp đơn thuần thành một không gian triển lãm văn hóa tổng hợp của thành phố. Đội ngũ khuôn viên đã tìm kiếm khắp nơi các dự án di sản phi vật thể của Quảng Tây để mời về, thúc đẩy sự cộng sinh giữa di sản công nghiệp và mạch nguồn văn hóa dân tộc bản địa. Đồng thời đưa ra các chính sách hỗ trợ, giảm rào cản gia nhập cho các thương nhân văn hóa sáng tạo và di sản phi vật thể, để các nghệ sĩ, người làm thủ công có thể yên tâm bám trụ.

Không gian giải trí đô thị mở, mang trong mình ký ức công nghiệp, kỹ năng di sản phi vật thể và văn hóa nghệ thuật thanh niên, đã khiến một đoạn lịch sử công nghiệp phai nhạt, mọc lên những chồi non văn hóa nghệ thuật ấm áp và bền lâu bên bờ nam sông Ung.

**Tân Dương Thạch Hóa Lý: Không gian đổi mới, Sáng tạo sinh sôi**

Kho xăng dầu Tân Dương Nam Ninh, được xây dựng từ năm 1956, từng là trung tâm năng lượng vận hành của thành phố. Cùng với sự mở rộng đô thị và nâng cấp công nghiệp, năm 2007, kho xăng dầu Tân Dương chính thức ngừng hoạt động, 5,6 vạn mét vuông mặt bằng, hàng chục bồn chứa dầu và các công trình công nghiệp bị bỏ hoang, từng trở thành một di chỉ công nghiệp trầm lắng trong thành phố. Sau khi dự án cải tạo tổng thể kho xăng cũ khởi động, tư duy tái sinh "vi cải tạo, tinh nâng cấp" đã giúp kho xăng cũ trầm lắng vừa dung nạp được nét xưa công nghiệp, vừa thắp lên ngọn lửa đời thường.

Bàng Kiếm, Bí thư Đảng ủy Công ty TNHH Bán hàng Trung Quốc (Chi nhánh Xăng dầu Nam Ninh Quảng Tây) giới thiệu: "Việc cải tạo không chỉ dừng lại ở sửa chữa kiến trúc, mà còn ở sự tái sinh sức sống và chức năng. Những đường ống dẫn dầu cũ, van dầu han gỉ theo năm tháng, chúng tôi không cố tình tháo dỡ, mà đưa chúng vào các bồn hoa, ghế ngồi, tiểu cảnh." Bệ rót dầu phế thải được cải tạo thành khu thương mại đảo, bệ vận hành công nghiệp trở thành chỗ ngồi cho người dân uống cà phê, thưởng thức cuộc sống, quảng trường trung tâm rộng mở, thông thoáng đón nhận các hoạt động văn hóa nghệ thuật và nhịp sống thường nhật...

"Khu phố văn hóa nghệ thuật được cải tạo từ kho xăng cũ này thật tuyệt vời, những thùng dầu khổng lồ + đường ống thép tự mang bộ lọc retro, chụp ảnh tùy tiện cũng ra những bức ảnh pha trộn giữa phong cách công nghiệp và cổ tích." Bầu không khí công nghiệp độc đáo đã thu hút đông đảo blogger, giới trẻ xếp hàng "check-in", các chủ đề về "cho ra ảnh" của Tân Dương Thạch Hóa Lý trên các nền tảng mạng xã hội luôn có nhiệt độ cao.

Nếu như cải tạo bảo tồn đã giữ lại bộ khung lịch sử cho khuôn viên, thì các hoạt động văn hóa nghệ thuật đa dạng liên tục đã thổi vào khu nhà máy cũ này một luồng sinh khí tươi mới. Là một trong những không gian văn hóa công cộng du lịch "nhỏ mà đẹp" đầu tiên của Nam Ninh, Tân Dương Thạch Hóa Lý từ khi đổi mới đi vào hoạt động đã liên tiếp tổ chức hoặc đăng cai các hoạt động như Lễ hội Âm nhạc Bia ASEAN, "Nghệ thuật hưởng ứng" Hội tụ hưởng thụ nghệ thuật toàn dân, Hội thơ thanh niên, Lễ hội Gia đình, Đêm nhạc tốt nghiệp...; các hoạt động như Hội mai mối, Triển lãm từ thiện giúp đỡ trẻ tự kỷ, Đêm liên hoan "Láng giềng một nhà" cũng lần lượt được tổ chức. Một loạt các hoạt động văn hóa nghệ thuật nhẹ nhàng, thường xuyên, bản địa hóa đã phá vỡ sự trầm lắng nhiều năm trên di chỉ công nghiệp, biến di sản công nghiệp thành không gian văn hóa đô thị có thể bước vào, trải nghiệm và đồng cảm.

Sự phục hoạt và tái sinh của di sản công nghiệp không thể thiếu sự bổ sung của máu tươi. Nền tảng lịch sử công nghiệp dày dặn, kết hợp với bầu không khí khởi nghiệp cởi mở và bao dung, đã biến nơi đây thành điểm đến lý tưởng cho những thanh niên văn hóa nghệ thuật theo đuổi ước mơ.

Không gian được cải tạo từ phòng bơm của kho xăng cũ đã trở thành studio văn hóa sáng tạo của thanh niên thế hệ 9X La Vinh. Trên tường gạch đỏ loang lổ treo những tác phẩm thổ cẩm Tráng màu sắc đậm đà, van công nghiệp cũ kỹ trở thành vật trang trí đặc biệt trong cửa hàng, bệ kiểm tra thiết bị cũ xếp đầy các gói hàng văn hóa sáng tạo sắp gửi đi. "Lần đầu tiên bước vào kho xăng cũ, tôi đã bị ấn tượng bởi kết cấu công nghiệp ở đây. Làm văn hóa sáng tạo, chúng tôi cần những không gian có câu chuyện, có bề dày như thế này. Nơi đây cho tôi cảm hứng sáng tạo, cũng cung cấp cho

Xem ban goc tieng Trung

废弃油罐成为园区一景。

老旧的红砖厂房、废弃的巨型油罐、锈蚀的重工器械……工业遗存,是一代人热火朝天的岁月印记,是时代留给八桂大地的钢铁诗行。当机器的轰鸣渐渐沉寂,当生产的烟火缓缓消散,这些曾支撑城市发展的工业空间,并未归于荒芜,而是以文艺为薪火,完成了一场温柔且坚定的重生。

南宁百益上河城、新阳石化里、柳州工业博物馆,三处风格迥异的工业空间,承载着广西不同的工业记忆,走出了各有千秋的活化之路。当冰冷的钢铁建筑生长出细腻的文艺肌理,留在城市街巷间的硬核工业史,期待被更多人看见、读懂……

百益上河城 工业锈带 生活秀场

端午假期,一连3天,南宁百益上河城人潮汇聚。这边厢,2026江南咖啡节火热登场,滑板竞技赛备受关注;那边厢,传统相声、皮影戏演出人气爆棚,古韵好戏轮番登场……“潮玩+非遗”等丰富多彩的文艺活动吸引不少游客。当人们走进园区一隅的工业文化长廊,才知道这里是原南宁绢纺厂,这片位于邕江南岸石柱岭的红砖厂房,曾是一座城市的工业脉搏。

1966年投产的南宁绢纺厂,是当年广西纺织业的荣光,全国六大苎麻纺织基地之一。织机昼夜轰鸣,绢绸源源不断织就南疆实业图景。20世纪90年代,产业迭代浪潮袭来,机器渐次停转,一段城市工业记忆便封存在锈蚀齿轮与斑驳车间里。

时光流转,废弃厂房并未被推倒重建。2016年,改造工程徐徐启幕,设计者以“存表去里、新旧共生”为标尺,留存岁月肌理,让老厂房的骨架成为新空间的底色。施工者保留整片红砖墙体、旧式坡顶、原生厂区道路,不抹平墙面经年磨损的痕迹;车间里退役的纺纱机、传动齿轮、老旧纺锭悉数回收,转而熔铸为街区雕塑、景观装置,让纺织工业的肌理随处可触。

“南宁绢纺厂是广西纺织工业原点,承载几代人的记忆。厂区中的苏式红砖厂房建筑、33米老水塔、纺织车间桁架、老式纺织机等,是南宁仅存的大规模完整纺织工业遗存。如果直接拆除重建,上世纪纺织工业发展史、江南片区工业集体记忆将彻底消失。保留遗存是对城市历史、本土群众情感的尊重。”百益上河城企划总监陈峰明感慨地说。

园区改造设计努力在新旧之间寻找平衡:加固老建筑结构,翻新水电管线,为空旷厂房植入现代业态;废弃水塔结合潮流涂鸦艺术,成为标志性“打卡”点;闲置仓库、分车间重新划分空间,一边是壮锦、铜鼓、侗族打油茶等非遗工坊,一边是陆柒相声会馆等演艺空间……为冰冷工业遗迹注入鲜活文艺气息。

2018年末,百益上河城正式运营。往日机器轰鸣,换作市集人声、剧场乐;当年纺织工人穿行的厂区路,如今文创手作店、特色餐饮林立……新旧两种时光在此相逢。旧车间辟为工业文化长廊,老生产设备沿道陈列,老照片复原绢纺厂热火朝天的劳作光景,成为老一辈寻旧忆、年轻人追新潮的“打卡”胜地。“我就住在附近,没事和老伙伴来这走走,看着这些老机器还是很亲切。”苏阿姨曾是绢纺厂女工,如今改造后的园区既留存了她的青春记忆,也成为她和家人日常休闲去处。

改造不止于建筑修缮,更是文化根系的嫁接。“工业文明+民族文化”共生的发展逻辑,让老厂区从单纯工业遗址升级为城市复合型文化展厅。园区团队遍寻广西非遗项目入驻,推动工业遗存与本土民族文脉共生。同时推出扶持政策,降低文创、非遗商户的入驻门槛,让艺术家、手作人得以安心扎根。

承载工业记忆、非遗技艺与青年文艺的开放式城市休闲空间,让一段褪色的工业历史,在邕城南岸长出温热绵长的文艺生机。

新阳石化里 空间焕新 创意生长

始建于1956年的南宁石油新阳油库,曾是城市运转的能量腹地。随着城市扩容与产业升级,2007年新阳油库正式停用,5.6万平方米的场地、数十座储油罐与工业建筑就此闲置,一度成为城市里沉寂的工业遗址。老油库整体改造项目启动后,“微改造、精提升”的重生思路,让沉寂的老油库既容纳了工业旧韵,亦燃起了市井烟火。

中国石化销售股份有限公司广西南宁石油分公司党委书记庞剑介绍:“改造不止于建筑修缮,更在于生机与功能的重生。那些带着岁月锈迹的老输油管、油阀,我们没有刻意拆掉,而是把它们融入花坛、座椅、景观小品里。”废旧的发油台改造成岛屿商业区,工业操作台成为市民喝咖啡、品生活的座位,开阔通透的市民中央广场承接文艺活动和烟火日常……

“这片老油库改造的文艺街区也太绝了,巨型油罐+钢铁管道自带复古滤镜,随手拍都是工业风+童话感混搭大片。”独特的工业氛围感吸引了众多博主、年轻人排队“打卡”,社交平台上关于新阳石化里“出片”的话题热度居高不下。

如果说保护性改造为园区留住了历史骨架,那么持续多元的文艺活动便为这片老厂区注入了鲜活气韵。作为南宁市首批“小而美”公共文旅空间,新阳石化里自焕新运营以来,先后举办或承办了东盟啤酒音乐节、“艺呼百应”全民艺享荟、青年诗歌会、亲子嘉年华、毕业歌会等活动;相亲大会、帮扶孤独症儿童的公益展、“邻里一家亲”联欢晚会等相继开展。一系列轻量化、常态化、本土化的文艺活动,打破了工业遗址上多年的沉寂,让工业遗存成为可进入、可体验、可共鸣的城市文化空间。

工业遗产的活化新生,离不开新鲜血液的注入。厚重的工业历史底蕴,搭配开放包容的创业氛围,让这里成为文艺青年追梦的优选地。

由老油库泵房改造而成的空间成为“90后”青年罗荣的文创工作室。斑驳的红砖墙挂着色彩浓郁的壮锦作品,老旧的工业阀门成为店里特别的装饰,原来的设备检修平台摆放着即将寄出的文创包裹。“第一次走进老油库的时候,就被这里的工业肌理打动。我们做文创的,需要的就是这类有故事、有底蕴的空间。这里给了我创作的灵感,也为我们提供了低成本创业的平台。”罗荣说。

在园区里,像罗荣这样的年轻创业者还有不少。这里专门设置了青年创业扶持专区,给予场地支持、资源对接、装修建议等多项扶持政策,重点引入文创、手作、新媒体、艺术设计等年轻化业态。目前,在新阳石化里,35岁以下的入驻创业者人数占比超四成。非遗手作、特色文创、个性工作室涌现,年轻创业者扎根于此,盘活老建筑、挖掘老故事、打造新潮流。

从尘封多年的工业记忆,到新潮创意的孵化平台,这座70年的老油库,正与年轻人一起书写这座城市的全新故事。

柳州工业博物馆 百年文脉 全民共享

作为中国工业重镇,柳州的工业遗产见证了广西乃至全国地区工业化和城市化的进程。2012年建成开放的柳州工业博物馆,是全国首家综合类工业博物馆。它以本土百年工业脉络为根基,以普惠公共文化服务为内核,走出一套适配西南工业城市的遗存活化方案。

2008年,柳州完成首次全域工业文物普查,大量濒临流失的工业史料、老旧设备进入公众视野。彼时改制闲置的柳州第三棉纺厂厂区,完整留存近现代纺织工业建筑与生产设施,是不可复制的工业实物载体。基于普查成果,柳州市将工业博物馆纳入全市十大文化工程,组建专班启动旧址改建项目,开创国内老旧厂区全域综合性工业博物馆建设先河。

长久以来,大众大多知晓柳州汽车、钢铁制造的硬核实力,却缺少能够系统观察这个城市产业迭代、工匠精神的实体窗口。场馆工作人员谈起建馆初衷,始终绕不开这座工业城市刻入肌理的实干精神,“我们不只是造一处‘打卡’景观,要完成三件事:接续百年工业文脉,打造专属柳州的城市文化标识,让老厂房变成服务全民的公共文化空间。这座博物馆是为城市工业记忆开辟的永久存放地。”

建馆初期,柳州工业博物馆面向全社会公开征集工业文物与史料,短短两年时间,累计征集工业实物6200余件、照片及文献资料1.2万余件。资深藏家唐超俊主动将毕生收藏的红河拖拉机试制纪念章、柳州民航通航纪念章、老工业票据、生产奖章等百余件珍贵物件无偿捐赠,填补了柳州早期轻工、交通工业史料的空白。柳钢、柳汽、柳州机械厂等老牌国企全力支持,无偿调拨退役生产设备、试制样机、生产档案,包括柳州自主研发的初代汽车、机械零部件、老式纺织机具等。不少白发退休工人拎着磨破边角的工作手册、泛黄卷曲的劳模证书、伴随自己半生的钳工工具上门捐赠。一枚小小的冲压奖章、一本写满生产记录的笔记本,承载着一代代产业工人艰苦奋斗的鲜活故事,收藏着全民共享、可触可感的集体记忆。

如今,踏过老三棉厂斑驳的红砖地坪,高耸钢构梁柱横贯展厅,老式纺纱机沿着原生产动线整齐伫立,地面仍留存着当年运料推车碾出的深浅辙印,似能听见旧日车间轰鸣。场馆坚持修旧如旧,厂房原生肌理分毫未动,恒温文物保护等设施隐匿于角落,粗粝钢架下藏着细腻的公共服务心意。

从“柳州制造”到“柳州创造”,再到如今的“柳州智造”,展厅以时间脉络铺叙百年工业历史。博物馆常态化推出工业情景导览剧、3D打印研学、老工匠分享沙龙、工业历史公益讲座等活动,面对青少年、亲子、研学团队打造分层体验内容,引导游客从简单拍照转向读懂展陈背后实干、创新、拼搏的城市品质底色。

园区一隅,绿皮列车书吧静静停靠。车体仅做防锈修缮,车厢门窗、座椅框架完全保留复古原貌,只更新内部电路与空调。车厢内整齐摆放6000多册纸质图书,配备3500多册电子读物,免费开放。废弃机车不再只是供人拍照“打卡”的景观,而是真正变成市民随时能落座、能交流的便民公共空间,让工业遗存融入日常烟火。

“打造有温度、有底蕴、有特色的工业文化阵地,让工业遗产真正‘活起来、火下去’,成为城市可延续、可传承的文化地标,让老旧工业空间转变为标准化、便民化的城市公共文化展厅。”谈到未来规划时,柳州工业博物馆馆长董劲林目光坚定。

重生之路 政策赋能 文艺添彩

文艺让工业遗存回归市民生活,工业怀旧浪潮亦催生了城市文化消费新场景。然而,工业遗存从静态标本到活力场所的转变之路并非坦途——工业历史叙事浅淡,文艺业态难以长久稳定,空间活力时段失衡,在地文化符号单薄,过度商业化稀释文化内核……种种缺憾仍困扰着工业遗存的重生之路。

记忆的守护、文化的传承,离不开顶层设计与地方实践探索。

近日,文化和旅游部、中央宣传部、工业和信息化部等7部门围绕弘扬工业文化、保护工业遗产、发展工业旅游发出通知。这是继2021年《国家工业遗产管理暂行办法》之后,国家层面推动工业文化发展的又一重要文件,标志着工业遗产工作上升为跨领域的系统工程。

在广西,从让工业遗存“家底有数、身份有证”的《广西工业遗产管理办法》落地,到《广西持续推进城市更新五年行动方案(2026—2030年)》施行……政策之手正温柔拂过那些锈迹斑斑的厂房与机器,为沉默的钢梁铁架注入新的动能。

保存工业记忆的行动正在八桂大地进行——柳州空气压缩机厂、合山煤矿入选国家工业遗产;贺州积极推动平桂西湾电厂申报工业遗产;钦州计划将坭兴陶老厂区改造为文旅新地标;南宁百益上河城积极推动“工业+非遗+文创+夜游+研学”产业生态升级……

柳州工业博物馆以主展馆为核心,联动室外工业景观区、列车书吧、文创街区、研学工坊等多元空间,形成“室内观展、室外打卡、休闲阅读、研学体验、文创消费”的全链条业态,将单一展馆升级为开放式工业文化街区,全天候、全场景服务市民与游客。

“我们正在结合属地实际陆续推动北海、钦州、桂林、贵港、柳州等地老旧油库的改造更新计划,将深度挖掘每座油库的独特工业记忆,坚持‘一地一策、各美其美’,留住历史筋骨的同时,结合属地文化量身定制专属方案,让每座老油库都成为独特的城市名片,在保留中续写新故事。”中石化广西公司相关负责人透露。

老建筑保留着工业年代的厚重风骨,新场景注入鲜活的都市烟火,重生的工业街区既是城市更新的生动答卷,也是深植工业记忆的文化土壤。

岁月熔炉淬火成钢,旧厂新景生生不息。

当老旧工业遗存不再是被遗忘的城市边角,而是成为承载记忆、拥抱新生的城市坐标,愿到访者能在新旧交融间,读懂那段并不遥远的工业往事。(记者 秦雯)