Quảng Tây Long Thắng truyền thống ngàn năm "ngẫu canh" tái hiện tại Lễ khai canh ruộng bậc thang Long Tích
广西龙胜千年传统“耦耕”再现龙脊梯田开耕节
**Tiêu đề:** Khai hội cày bừa tại ruộng bậc thang Long Tích: Tái hiện nghi thức "ngẫu canh" truyền thống ngàn năm của Quảng Tây
**Tác giả:** Dương Tông Thịnh
Ngày 2 tháng 5, tại cổ trại Tráng tộc Long Tích thuộc huyện tự trị các dân tộc Long Thắng, thành phố Quế Lâm, Quảng Tây đã diễn ra "Lễ hội khai canh" thường niên. Trên những thửa ruộng bậc thang trùng điệp, người dân tộc Tráng đã trình diễn 12 công đoạn nông nghiệp truyền thống như ngẫu canh (cày đôi), đào ruộng, đắp bờ ruộng..., thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước dừng chân trải nghiệm. Giữa những nhát cày, nhát cuốc, nền văn minh nông nghiệp ngàn năm đã được tái hiện sinh động trong kỳ nghỉ lễ.
Khoảng 10 giờ sáng cùng ngày, tiếng kèn loa phá vỡ không gian yên tĩnh của núi rừng, hòa cùng tiếng trống chiêng vang vọng. Người dân trong trang phục truyền thống xếp hàng nghênh đón khách bằng nghi lễ cổ truyền, khiến du khách phương xa cảm nhận được sự mộc mạc, nhiệt tình của trại Tráng. Bên cạnh ruộng bậc thang Thạch Đường, nghi thức mở cống xả nước diễn ra, dòng suối mát lành từ từ chảy vào ruộng. Một vị trại lão lớn tiếng đọc lời cầu nguyện "Mưa thuận gió hòa, ngũ cốc phong đăng, quốc thái dân an", gửi gắm niềm hy vọng mãnh liệt về một mùa màng bội thu, đồng thời đánh dấu sự khởi đầu chính thức cho vụ mùa nông nghiệp mới.
Sau khi mở cống xả nước, màn trình diễn canh tác tập thể quy mô lớn trên ruộng bậc thang bắt đầu. Đáng chú ý nhất là nghi thức ngẫu canh được truyền thừa ngàn năm: hai người dân phối hợp ăn ý, một người chùng chân kéo cày, một người phía sau đỡ cày đẩy tới. Đòn cày rung nhẹ trên vai, phát ra tiếng kẽo kẹt, những lớp bùn đất đều đặn lật lên dưới lưỡi cày. Do địa hình ruộng bậc thang Long Tích hẹp, dài và uốn lượn như "dải đất", việc dùng trâu cày không chỉ khó quay đầu mà còn dễ làm sạt lở bờ ruộng. Vì vậy, hình thức ngẫu canh dựa vào sức người này vẫn được duy trì cho đến ngày nay, trở thành một dấu ấn đặc trưng của văn hóa nông nghiệp địa phương.
"Đây không chỉ là việc dùng sức, độ nông sâu và hướng đi hoàn toàn phụ thuộc vào sự ăn ý của hai người." Ông Phan Quế Phúc, 58 tuổi, người đã cùng bạn đồng hành Liêu Chí Quyền thực hiện ngẫu canh hơn chục năm, vừa lau mồ hôi vừa giới thiệu với du khách. Trên bờ ruộng, những người dân khác đang nhổ cỏ dại, dùng bùn non tỉ mỉ sửa sang lại những bờ ruộng với đường nét uyển chuyển. Con người, ruộng bậc thang và dòng suối hòa quyện tạo nên một bức tranh đẹp. "Tận mắt chứng kiến hai người đàn ông cày ruộng bằng phương thức nguyên thủy nhất, sự phối hợp giữa con người và đất đai thật cảm động, họ như những nhà điêu khắc của mặt đất." Chị Sophie, du khách đến từ Pháp, vừa giơ điện thoại ghi lại không ngừng vừa chia sẻ với phóng viên rằng đây là lần đầu tiên chị thấy cảnh cày ruộng bằng sức người và bị ấn tượng sâu sắc bởi trí tuệ sinh tồn này.
Ngoài trình diễn canh tác, các hoạt động trải nghiệm văn hóa dân gian phong phú cũng khiến du khách đắm chìm. Bắt gà Phượng, vịt Xanh trong ruộng bậc thang, mò cá dưới nước và nô đùa, nhiều người tìm lại được niềm vui đồng quê thuở nhỏ. "Vừa đưa tay ra, cá đã lướt qua chân, cười đùa mãi mới bắt được, niềm vui thật thuần khiết." Chị Lý, du khách đến từ Quảng Đông, xắn ống quần cười nói. Cuộc thi leo ruộng bậc thang nhận được những tràng reo hò cổ vũ, và bữa tiệc gà Phượng nóng hổi vào buổi tối đã làm thỏa mãn vị giác của du khách, hương vị dân dã lan tỏa khắp thung lũng.
Lễ hội khai canh lấy văn hóa nông nghiệp ngàn năm làm sợi dây kết nối này đã kết hợp sâu sắc các công việc nông nghiệp truyền thống với trải nghiệm du lịch, giúp du khách từ khắp nơi, khi rời xa sự ồn ào của thành phố, có thể cảm nhận trực tiếp sức hấp dẫn độc đáo của nền văn minh nông nghiệp. Anh Wayne, du khách đến từ Canada, đứng bên ruộng bậc thang thốt lên: "Đây không chỉ là cảnh đẹp, mà còn thấy được triết lý cổ xưa về sự chung sống giữa con người và thiên nhiên." Từ cảnh ngẫu canh ngoài đồng đến tiếng hát reo vui bên dòng nước chảy, cổ trại Tráng tộc Long Tích đang kể câu chuyện nông nghiệp Trung Hoa với thế giới bằng hương thơm của đất mẹ, đồng thời truyền tải những giá trị văn hóa nông thôn sống động vào kỳ nghỉ lễ du lịch. (Hết)
Xem ban goc tieng Trung
中新网桂林5月3日电 题：广西龙胜千年传统“耦耕”再现龙脊梯田开耕节
作者 杨宗盛
5月2日，广西桂林市龙胜各族自治县龙脊古壮寨迎来一年一度的“开耕节”。层层叠叠的梯田间，壮族民众展示耦耕、挖田、砍田基等12道传统农事，吸引众多海内外游客驻足体验。一犁一锄之间，千年农耕文化在假日里生动再现。
当天上午10时许，唢呐声划破山间宁静，锣鼓声此起彼伏。身着盛装的村民以传统礼仪列队迎宾，让远道而来的游客感受到壮寨的质朴热情。石塘梯田旁随即举行开闸放水仪式，清冽的山泉缓缓注入梯田，一位寨老高声念出“风调雨顺、五谷丰登、国泰民安”的祝祷，寄托着对丰收的殷切期盼，也标志着新一年农耕生产正式开启。
开闸放水后，大型集体梯田农耕展演拉开序幕。最引人注目的当属传承千年的耦耕：两名村民默契配合，一人弓步拉犁，一人在后扶犁推行，犁杠在肩头微微颤动，发出咯吱声响，泥浪在犁铧下均匀翻开。受限于龙脊梯田“带子丘”弯长狭窄的地形，牛耕不仅难以掉头，还容易踩崩田埂，于是这种依靠人力合作的耦耕一直延续至今，成为当地农耕文化的鲜明标识。
“这可不单是力气活，深浅、方向全靠两个人的默契。”58岁的村民潘桂福和搭档廖志权已共同耦耕十余年，他一边擦汗一边向游客介绍。田埂上，其他村民正铲除杂草，用新泥精心修整出线条优美的田基，人与梯田、山泉相映成景。“亲眼看见两人用最原始的方式犁田，那种人与土地的协作太动人了，像是大地的雕刻师。”来自法国的游客索菲举着手机不停记录，她告诉记者，这是她第一次看到人力犁田，深深被这种生存智慧打动。
除农耕展演，丰富的民俗体验活动同样让游客沉浸其中。在梯田里捉凤鸡、捕翠鸭，在水中摸鱼嬉戏，不少人重拾童年野趣。“刚一伸手鱼就从脚边溜走了，笑着折腾了半天，特别纯粹的快乐。”来自广东的游客李女士卷着裤腿笑着说。爬梯田挑战赛引来阵阵加油声，晚上热气腾腾的凤鸡宴则让游客大饱口福，地道烟火气弥漫山谷。
这场以千年农耕文化为纽带的开耕节，将传统农事与旅游体验深度融合，让八方游客在远离城市喧嚣的同时，直观感受到农耕文明的独特魅力。来自加拿大的游客韦恩在梯田边感叹：“这不仅是风景，更看到了人与自然相处的古老哲学。”从田间耦耕到流水欢歌，龙脊古壮寨正以泥土芬芳的方式向世界讲述中国农耕故事，也为假日旅游注入鲜活的乡土文化内涵。（完）