Báo Kinh tế quan tâm 丨 Góc nhìn sâu về ngành công nghiệp xuyên biên giới – Bằng Tường làm thế nào để đạt được bước nhảy vọt

2025-08-18 17:03

Tôi muốn lưu lại

Chia sẻ bài viết

Lớn

Vừa

Nhỏ

Giữa những dãy núi dọc biên giới Trung-Việt, Bằng Tường, Quảng Tây với vị trí địa lý độc đáo "mở cửa là thấy Việt Nam, đi hai bước là vào ASEAN", đã trở thành đầu mối giao thông đường bộ quan trọng của Trung Quốc đến với ASEAN. Ngành công nghiệp xuyên biên giới của thành phố biên giới nhỏ bé này đang viết nên những trang sách sống động về phát triển mở cửa: những đoàn xe tải dài nối đuôi nhau qua lại cửa khẩu Hữu Nghị, rau quả tươi chỉ trong 48 giờ đã có mặt trên bàn ăn khắp cả nước; trong các phòng livestream thương mại điện tử, các streamer Trung-Việt bận rộn phối hợp bán hàng; trong các phân xưởng gia công, nguyên liệu từ ASEAN biến thành những mặt hàng tiêu thụ mạnh... Sự phát triển mạnh mẽ của Bằng Tường không chỉ là một hình ảnh thu nhỏ sinh động về thương mại giữa nước ta và ASEAN, mà còn là mẫu hình thực tiễn về việc vùng biên giới tận dụng thế mở cửa để phát triển vùng biên, làm giàu cho dân.

Bằng Tường, Quảng Tây và Việt Nam núi liền núi, sông liền sông, cửa khẩu Hữu Nghị nằm ở đây là một trong những đường giao thông đường bộ lớn nhất và thuận tiện nhất từ Trung Quốc đến Việt Nam và các nước ASEAN. Được hỗ trợ bởi lợi thế vị trí và chính sách, ngành công nghiệp xuyên biên giới của Bằng Tường phát triển mạnh mẽ, nhưng cũng đối mặt với những điểm yếu như trình độ công nghệ chế biến sâu còn hạn chế, chuỗi công nghiệp ngắn, giá trị gia tăng không cao, độ sâu ngành nghề chưa đủ, sức hút đối với các ngành công nghiệp, thị trường và nhân tài xung quanh chưa mạnh. Làm thế nào để tăng cường hơn nữa độ sâu và sức hút của ngành công nghiệp xuyên biên giới? Làm thế nào để xây dựng chuỗi cung ứng công nghiệp khu vực có sức cạnh tranh, thúc đẩy ngành công nghiệp xuyên biên giới lên một tầm cao mới?

**Dựa vào vị trí, phát triển ngành công nghiệp**

Để tìm hiểu về ngành công nghiệp xuyên biên giới của Bằng Tường, trước hết phải nhìn từ cửa khẩu.

Phóng viên đến đường vận tải hàng hóa Hữu Nghị Quan - Hữu Nghị tại Bằng Tường, thấy các phương tiện thông quan ở đây nối tiếp không ngừng. Hiện đang là mùa cao điểm thương mại trái cây, những chiếc xe vận tải chất đầy sầu riêng, thanh long, mít tươi... từ cửa khẩu Hữu Nghị Quan vào nội địa. Theo thống kê của hải quan, trong nửa đầu năm nay, lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Hữu Nghị Quan đạt 3,248 triệu tấn, tăng 31,4% so với cùng kỳ; tổng trị giá xuất nhập khẩu đạt 288,9 tỷ nhân dân tệ, tăng 30%.

Mức tăng trưởng như vậy phản ánh sự thịnh vượng của hoạt động xuất nhập khẩu giữa hai nước, và cũng nhờ vào việc hiệu suất thông quan tại cửa khẩu được nâng cao liên tục. Ông Tạ Hiển Bằng, Phó trưởng khoa 1, Cục giám sát Hải quan Hữu Nghị Quan, cho biết hệ thống cổng thông minh của Hải quan Hữu Nghị Quan có thể tự động đọc, thu thập và phân biệt thông tin phương tiện xuất nhập cảnh từ xa, trung bình chỉ 20 giây là hoàn thành qua cổng.

Rau quả tươi sống sợ nhất là "chờ đợi". Xếp hàng lấy số, chờ gọi số, điều phối xe... Trước đây, thủ tục thông quan trái cây nhiều, quy trình dài. Ngày nay, hệ thống quản lý hỗ trợ kiểm tra thông minh điều phối thông minh các phương tiện thông quan, ứng dụng khai báo hải quan thông minh hiển thị thời gian thực tiến độ thông quan hàng hóa. Ông Lương Đông Hải, Giám đốc Công ty TNHH Chuỗi cung ứng Đỉnh Nhất Quảng Tây, lấy điện thoại ra, cho phóng viên xem ứng dụng "Hữu Nghị Quan thông minh", tình hình như hàng hóa được phân bổ đến bàn kiểm tra nào, tiến độ kiểm tra ra sao đều rõ ràng. "Thông qua APP có thể theo sát tiến độ kiểm tra, hiệu suất được cải thiện đáng kể," ông Lương Đông Hải nói.

Sau khi các phương tiện vận chuyển trái cây qua cửa khẩu, sẽ đến khâu giao dịch trái cây. Tại khu vực lõi của trung tâm giao dịch trái cây, các xe tải từ Trung Quốc và Việt Nam đỗ xe trật tự, các thương nhân thành thạo bốc dỡ từng thùng thanh long từ khu vực ASEAN. Những quả thanh long này không lâu sau sẽ được phân phối đến các thị trường bán lẻ trái cây lớn trên toàn quốc.

Ông Tạ Tri Lâm, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Phát triển Thương mại Quốc tế Bằng Tường, cho biết để phục vụ tốt hơn cho thương mại trái cây, công ty đã xây dựng nền tảng giao dịch trực tuyến cho Trung tâm Giao dịch Trái cây Trung Quốc - ASEAN (Sùng Tả), thực hiện số hóa các hoạt động trưng bày, đấu giá, kết nối giao dịch, thanh toán thương mại và phát hành thông tin.

Tại khu giao dịch của Khu logistics Vạn Thông, thành phố Bằng Tường, tiếng người ồn ào, đủ loại trái cây và thực phẩm từ các nước Đông Nam Á trưng bày phong phú, cà phê, măng cụt Việt Nam và sầu riêng Thái Lan được ưa chuộng. "Hiện nay tốc độ thông quan ngày càng nhanh, bốc dỡ trái cây, kiểm tra chứng từ, mỗi ngày đều bận không kịp thở," bà Lăng Lan Xuân, người phụ trách bộ phận bán hàng của Hòa Thái, Bằng Tường, cho biết, hiện số lượng trái cây nhập khẩu tăng mạnh, giá cả cũng thân thiện hơn, việc kinh doanh ngày càng tốt.

Một số trái cây được tập kết phân phối tại đây, một số khác thì đi vào dây chuyền sản xuất. Dựa vào lợi thế thương mại, Bằng Tường đã mở rộng một cách thuận lợi chuỗi công nghiệp nông sản sang lĩnh vực chế biến sâu. Năm 2024, số lượng doanh nghiệp chế biến tại chỗ của Bằng Tường đạt 27, trong đó 18 doanh nghiệp là doanh nghiệp công nghiệp quy mô trên quy mô, chiếm 23% doanh nghiệp công nghiệp quy mô trên quy mô của thành phố, hoàn thành giá trị sản lượng ngành 1,408 tỷ nhân dân tệ. Trong số các doanh nghiệp này, Diêm Tân Phố Tử khá tiêu biểu.

Năm 2017, Công ty Cổ phần Thực phẩm Diêm Tân Phố Tử nhìn thấy lợi thế vị trí và chính sách của Bằng Tường, đã thành lập Công ty TNHH Thực phẩm Diêm Tân Phố Tử Quảng Tường tại đây, dựa vào bốn nhà máy tại Thái Lan, Campuchia, Việt Nam để thu mua trực tiếp trái cây tươi chất lượng cao địa phương để chế biến. Ông Trác Nam An, Phó giám đốc sản xuất của công ty, cho biết công ty đã xây dựng dây chuyền sản xuất tự động trái cây sấy tiên tiến trong nước tại khuôn viên nhà máy Bằng Tường, sản lượng chế biến hàng năm các sản phẩm như xoài sấy, dâu sấy có thể đạt trên 10.000 tấn.

Công ty TNHH Thực phẩm Sức khỏe Sinh Hòa Đường Bằng Tường cũng tương tự. "Đặt trụ sở tại Bằng Tường, vừa vì chính sách công nghiệp xuyên biên giới của nơi đây có sức hút rất lớn, cũng vì xem trọng vị trí địa lý độc đáo của nó," ông Lý Trị Long, Quản lý Bộ phận Quản lý Chất lượng của công ty, cho biết. Lợi thế về nguyên liệu từ các nước ASEAN, kết hợp với năng lực công nghiệp tại địa phương của Bằng Tường, khiến sức hút của khu công nghiệp Bằng Tường trong hợp tác công nghiệp sâu rộng giữa Trung Quốc và Việt Nam không ngừng được nâng cao. Cỏ thạch đen nhập khẩu từ Việt Nam của công ty, sau nhiều công đoạn như chiết xuất, cô đặc, khử trùng, được chế biến thành các sản phẩm thực phẩm như nước tiên thảo, thạch tiên thảo, phân phối đến các doanh nghiệp đồ uống và siêu thị lớn.

Cứ như vậy, Bằng Tường dựa vào lợi thế vị trí để kết nối các khâu khác nhau trong và ngoài nước trên chuỗi công nghiệp, ngành công nghiệp xuyên biên giới ngày càng phát triển mạnh.

**Tập trung phát triển, nảy sinh cơ hội kinh doanh**

Chế biến trái cây không phải là toàn bộ ngành công nghiệp xuyên biên giới, sản xuất chế tạo, livestream thương mại điện tử... cũng mang lại nhiều cơ hội kinh doanh hơn.

Đối với doanh nghiệp sản xuất Công ty TNHH Xe máy Sùng Tả Hào Việt Quảng Tây, họ áp dụng mô hình: nghiên cứu phát triển ở phía đông, sản xuất linh kiện ở nơi khác, lắp ráp tại Bằng Tường, sau đó xuất khẩu. "Xe điện của chúng tôi được thiết kế và nghiên cứu phát triển tại Quảng Châu, sản xuất linh kiện ở khắp nơi trên cả nước, lắp ráp tại Bằng Tường rồi gửi đi các nước Đông Nam Á," ông Lưu Chi Quốc, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc công ty, cho biết, hiện nay đơn hàng đã tăng, đường tiêu thụ cũng đã mở. Trong tương lai, công ty dự định chuyển toàn bộ chuỗi công nghiệp xe điện về khu công nghiệp Bằng Tường.

Phát triển ngành công nghiệp xuyên biên giới vừa cần dựa vào nền tảng công nghiệp vững chắc trong nội địa, cũng không thể tách rời các mô hình thương mại mới. Từ hình thức thương mại biên giới trước đây gánh gồng vai vác, đến nay chỉ cần nhấn điện thoại đặt hàng dễ dàng, livestream thương mại điện tử đang trở thành mô hình mới thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp xuyên biên giới.

Ông Trương Thượng Hoa trước đây luôn làm kinh doanh thương mại biên giới tại địa phương, vài năm gần đây chuyển sang trực tuyến, dựa vào lợi thế tiếng Việt để kinh doanh thương mại điện tử xuyên biên giới. Ông cho phóng viên biết, nhờ vào livestream bán hàng, đơn hàng trực tuyến trong phòng livestream của ông có lúc cao điểm vượt 3000 đơn mỗi ngày. Còn rất nhiều streamer như vậy. Tại cơ sở livestream thương mại điện tử xuyên biên giới của Bằng Tường, các streamer đến từ Việt Nam thông qua nền tảng mạng xã hội, nhiệt tình giới thiệu các sản phẩm như mỹ phẩm, quần áo... đến người tiêu dùng Việt Nam. Ông Chu Vân Bưu, Giám đốc Trung tâm Phát triển Dịch vụ Thương mại điện tử thành phố Bằng Tường, cho biết, tổng diện tích cơ sở livestream thương mại điện tử xuyên biên giới là 6000 mét vuông, bên trong có 8 khu vực dự trữ hàng chuỗi cung ứng như khu đồ gia dụng nhỏ, khu mỹ phẩm..., 22 phòng livestream thực cảnh, có thể phối hợp với các trung tâm kho bãi tại Nam Ninh, Bắc Ninh Việt Nam..., cung cấp dịch vụ tích hợp "trưng bày livestream - mua sắm xuyên biên giới - phân loại thông minh".

Để hỗ trợ phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, Khu bảo thuế tổng hợp Bằng Tường đã xây dựng Trung tâm thông quan công cộng thương mại điện tử xuyên biên giới của Khu vực thí điểm tự do thương mại Trung Quốc (Quảng Tây) tại Khu Sùng Tả, 3 đường phân loại thương mại điện tử xuyên biên giới hoạt động liên tục 24 giờ, có thể xử lý 1 triệu kiện hàng gửi thương mại điện tử xuyên biên giới mỗi ngày. Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại xuất nhập khẩu thương mại điện tử xuyên biên giới