**AI论道｜八桂铜鼓 云动九州**

2026-05-22 10:41

Tác giả:

Tôi muốn lưu lại

Chia sẻ bài viết

Lớn

Vừa

Nhỏ

Trong dòng chảy lịch sử lâu dài của nền văn minh nhân loại, các di sản văn hóa muôn màu muôn vẻ như những vì sao lấp lánh. Tuy nhiên, nhiều thách thức như lão hóa tự nhiên, phá hoại do con người... đã khiến những bảo vật này phải đối mặt với nguy cơ mai một ở một mức độ nhất định. Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đã mang đến những hướng đi và cơ hội chuyển biến mới cho việc bảo vệ và kế thừa di sản văn hóa.

Trong dịp Ngày Quốc tế Bảo tàng, Báo Guangxi Yun - Nhật báo Quảng Tây đã cho ra mắt chuyên đề "Số hóa thông minh trao quyền, mạch văn hiến tái sinh", đặc biệt mời các tổ chức hàng đầu trong lĩnh vực văn hóa bảo tàng trong nước và các chuyên gia uy tín trong ngành viết bài, tập trung vào các chủ đề cốt lõi như bảo vệ số hóa di tích văn hóa, xây dựng bảo tàng thông minh, và phục hoạt đương đại di sản văn hóa. Lấy đổi mới khoa học công nghệ làm cầu nối, chuyển đổi những nỗ lực bản địa hóa trong số hóa di sản văn hóa thành các giải pháp thực tiễn có thể tham khảo cho thế giới, thúc đẩy giao lưu và học hỏi lẫn nhau giữa các nền văn minh với thái độ cởi mở hơn, góp phần xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai trong không gian mạng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền văn minh nhân loại.

Trong đó, Giám đốc Bảo tàng Dân tộc Quảng Tây, ông Lục Văn Đông, được mời viết bài "Bát Quế trống đồng, mây động Cửu Châu", kể câu chuyện về việc Bảo tàng Dân tộc Quảng Tây sử dụng công nghệ số thông minh để đánh thức văn hóa trống đồng ngàn năm.

Tại khu trưng bày văn hóa trống đồng của Bảo tàng Dân tộc Quảng Tây, khách tham quan thường có thể chứng kiến một cảnh tượng kỳ diệu: Những chiếc trống đồng đã trầm mặc suốt ngàn năm đang được "đánh thức" thông qua các phương tiện khoa học công nghệ. Chạm nhẹ vào màn hình, các hiện vật quý giá đang được cất giữ sâu trong kho tàng liền hiện ra trước mắt với góc nhìn toàn cảnh 360 độ; nhờ công nghệ 3D toàn ký không cần kính, những hoa văn mây sấm và hình người múa lông vũ tinh xảo trên trống đồng dường như có thể chạm tay vào được.

Trong không gian số hóa nhập vai 360 độ của triển lãm văn hóa trống đồng, có khá đông khách tham quan đến trải nghiệm.

Trong làn sóng thời đại được trao quyền bởi số hóa thông minh, Bảo tàng Dân tộc Quảng Tây, dựa trên bộ sưu tập trống đồng phong phú của mình, đã chuyển mình từ một người bảo vệ hiện vật đơn thuần thành một người kể chuyện văn hóa thông thái, khiến cho nền văn hóa dân tộc cổ xưa vang lên tiếng vang thịnh thế chấn động trong và ngoài nước trong kỷ nguyên số.

Bước vào khu trưng bày, khách tham quan không còn là những người quan sát thụ động, mà là những người tham gia. Nơi đây sử dụng không gian số hóa nhập vai 360 độ, thông qua công nghệ chiếu phủ đầy các hoa văn trống đồng lên toàn bộ vòm trần và sàn nhà. Khi du khách bước đi giữa không gian ấy, họ như lạc vào khung cảnh trọng đại của nghi lễ tế thần cầu phúc của tổ tiên người Tráng cổ xưa, ánh sáng của hoa văn mặt trời khổng lồ chiếu rọi từ trên đỉnh đầu, tiếng ếch nhái và chim muông vây quanh khiến người ta như "xuyên không" trở về thời đại Lạc Việt.

Một góc khu trưng bày văn hóa trống đồng.

Để làm cho việc tham quan có chiều sâu và thú vị hơn, trong khu trưng bày đã bố trí nhiều màn hình cảm ứng tương tác độ phân giải cao. Những thiết bị được gọi là "màn hình thông minh ma thuật" này có thể phóng đại vô hạn các chi tiết vi mô của hiện vật, công chúng không chỉ có thể "nghịch" những bảo vật quý hiếm thường ngày khó thấy trong kho, mà còn có thể "loại bỏ gỉ sét chỉ bằng một nút" trong các trình diễn hoạt hình, tận mắt chứng kiến diện mạo nguyên thủy sáng chói vàng óng của trống đồng khi mới được đúc xong. Đặc biệt, tại khu vực "Triển lãm Văn hóa Tráng", tủ trưng bày hiện vật 3D toàn ký không cần kính được mệnh danh là "công nghệ đen" đã trở thành "ngôi sao đỉnh cao" không thể tranh cãi. Hiện vật cấp một của bảo tàng "Trống đồng hình người lông vũ biến thể cưỡi chim nước" trong tủ trưng bày cao 2,1 mét, thông qua sự kết hợp hoàn hảo giữa công nghệ chiếu toàn ký và công nghệ song sinh số, kết hợp với hệ thống AI metaverse, đã ban cho chiếc trống đồng từ thời Tam Quốc này một "linh hồn số". Khán giả không cần đeo bất kỳ thiết bị nào cũng có thể thấy được sự sống động của chim nước, sự huyền bí của người lông vũ, và trợ lý giọng nói AI có thể giải đáp mọi thắc mắc về kỹ thuật đúc trống đồng bất cứ lúc nào.

Đằng sau những màn trình diễn mãn nhãn ấy là những nỗ lực gian khổ vô hình. Để làm cho hiện vật thực sự "sống dậy", trước hết phải làm cho hiện vật "tồn tại" trong thế giới số.

Nhân viên thực hiện công tác quét số hóa trống đồng.

Trong những năm gần đây, Bảo tàng Dân tộc Quảng Tây đã đẩy mạnh công tác thu thập dữ liệu số hóa trống đồng, sử dụng các công nghệ tiên tiến như quét 3D độ chính xác cao, đo đạc nhiếp ảnh để lập hồ sơ số hóa toàn diện, độ chính xác cao cho hơn 300 chiếc trống đồng trong bộ sưu tập. Công việc này không chỉ đơn thuần là chụp ảnh, mà còn là sự giải cấu trúc dữ liệu về hình thái, hoa văn, thậm chí cả trọng lượng và chất liệu của hiện vật. Thông qua những dữ liệu này, các nhà nghiên cứu không chỉ có thể tiến hành phân tích bệnh tật và mô phỏng phục chế không gây tổn hại cho trống đồng trong môi trường ảo, mà còn xây dựng được một kho tri thức hiện vật khổng lồ (kho tri thức RAG). Những tài sản dữ liệu có độ chính xác cao này trở thành cầu nối giữa quá khứ và tương lai, đồng thời cung cấp nguồn tài nguyên cốt lõi vô tận cho các hoạt động phát triển sáng tạo văn hóa và nghiên cứu học thuật sau này, thực sự hiện thực hóa việc phục hoạt và bảo tồn vĩnh viễn các giá trị của văn hóa truyền thống xuất sắc của Trung Hoa.

Trống đồng không chỉ là di tích văn hóa của Trung Quốc, mà còn là ký ức lịch sử chung của Trung Quốc và các nước ASEAN. Từ Việt Nam, Lào đến Myanmar, Thái Lan, dấu chân của trống đồng trải khắp Đông Nam Á. Bảo tàng Dân tộc Quảng Tây đang tích cực lên kế hoạch lấy "số hóa thông minh" làm phương tiện để tăng cường giao lưu văn hóa với các nước ASEAN. Tận dụng lợi thế vị trí của Quảng Tây với vai trò là cầu nối hướng ra ASEAN, trong tương lai, bảo tàng dự định thành lập "Liên minh số hóa trống đồng" với các tổ chức văn hóa bảo tàng của các nước ASEAN. Thông qua việc cùng xây dựng ngân hàng gen trống đồng, chia sẻ tiêu chuẩn thu thập dữ liệu số hóa, sử dụng công nghệ blockchain để truy xuất mạch lưu truyền của trống đồng; đồng thời, nhờ công nghệ metaverse mở rộng khu trưng bày số hóa của Quảng Tây lên "đám mây", cho phép các học giả và khán giả nước ngoài có thể nghiên cứu trực tuyến trống đồng Quảng Tây một cách nhập vai, cũng như đưa văn hóa trống đồng ASEAN đến gần hơn với công chúng Trung Quốc, không ngừng mở rộng "vòng bạn bè" quốc tế của nền văn minh Trung Hoa.

Nguồn bài viết: Báo Guangxi Yun - Nhật báo Quảng Tây

Hiệu đính lần 1: Tô Dĩ Văn

Hiệu đính lần 2: Lăng Tuyết Lệ

Hiệu đính lần 3: Trần Vĩnh Sương

Sơ thẩm: Cam Hiểu Vân

Phúc thẩm: Lý Chí Hùng

Chung thẩm: Mạc Chí Đông

Liên kết liên quan: