Hiện vật văn hóa thấm nhuần tâm hồn, xây dựng đồng thuận, hợp tác giữa bảo tàng và trường học nuôi dưỡng thế hệ mới — Ghi chép về sự phối hợp giáo dục giữa Bảo tàng Quảng Tây và Trường Trung học số 26 Nam Ninh
文物润心铸共识 馆校协同育新人 ——广西博物馆与南宁市第二十六中学协同育人纪实
Di sản văn hóa thấm nhuần tâm hồn, xây dựng đồng thuận, nhà trường và bảo tàng phối hợp giáo dục thế hệ trẻ
—— Ghi lại quá trình phối hợp giáo dục giữa Bảo tàng Quảng Tây và Trường Trung học số 26 Nam Ninh
2026-05-22 10:41
Tác giả:
Tôi muốn lưu lại
Chia sẻ bài viết
Lớn
Vừa
Nhỏ
Vùng đất Bát Quế có lịch sử lâu đời, những con người từng chiến đấu trên mảnh đất này đã để lại nhiều di sản văn hóa độc đáo, tạo nên mảnh đất màu mỡ cho giáo dục thanh thiếu niên. Từ ký ức vùng miền mà di vật bản địa mang lại, đến những thăng trầm lịch sử gắn bó giữa vận mệnh quốc gia và di sản văn hóa được chứng kiến qua các di vật đa dạng, Bảo tàng Quảng Tây, với nguồn tài nguyên phong phú và các triển lãm làm nền tảng, đã xây dựng cho giáo dục thanh thiếu niên một lớp học văn hóa “đứng vững trên Bát Quế, hướng lòng ra thế giới”.
Gần đây, Bảo tàng Quảng Tây và Trường Trung học số 26 Nam Ninh đã hợp tác, lấy các triển lãm chuyên đề và tài nguyên di vật làm cốt lõi, cùng thiết kế và thực hiện chương trình giảng dạy nội bộ, chuyển đổi sáng tạo tài nguyên di vật thành tài liệu giảng dạy sinh động nhằm củng cố ý thức cộng đồng dân tộc Trung Hoa, khám phá một con đường mới phối hợp giáo dục giữa bảo tàng và nhà trường “lấy văn hóa giáo dục con người, lấy lịch sử nuôi dưỡng nhân cách”.
**Dựa trên đặc điểm của bảo tàng, cùng phát triển ba khóa học chất lượng cao**
Hai bên, xoay quanh đặc điểm triển lãm và di vật của bảo tàng, đã chuyển đổi sáng tạo tài nguyên di vật thành tài nguyên giảng dạy cho giáo dục toàn diện, cùng thiết kế ba khóa học nội bộ với chủ đề rõ ràng và nội dung bổ trợ cho nhau.
**Khóa học truyền thụ kinh điển Trung Hoa: Sự kết hợp sâu sắc giữa sách cổ và giảng dạy ngữ văn.** Khóa học được phát triển dựa trên triển lãm “Liễu Tông Nguyên và Văn hiến Quảng Tây” của Bảo tàng Quảng Tây, kết nối sâu sắc với chương trình giảng dạy nội bộ môn Ngữ văn lớp 8 của Trường Trung học số 26 Nam Ninh mang tên “Tinh tú Bát Quế – Chuyên đề Liễu Tông Nguyên”, được tích hợp vào hệ thống giảng dạy như một tiết học “Nghiên cứu thực địa tại bảo tàng”. Triển lãm “Liễu Tông Nguyên và Văn hiến Quảng Tây” lấy những việc làm, suy nghĩ và cảm xúc của Liễu Tông Nguyên trong thời gian ở Quảng Tây làm chủ tuyến, tập trung thể hiện tinh thần kiên định với niềm tin, nhân ái vì dân của ông trong nghịch cảnh. Ngoài việc tham quan triển lãm, người phụ trách triển lãm của bảo tàng còn dựa trên các tài liệu lưu trữ, giảng giải một cách có hệ thống về quá trình phát triển của các hình thức đóng sách từ kim thạch giản độc đến sách chỉ khâu; các chuyên gia phục chế sách cổ hướng dẫn giáo viên và học sinh tự tay làm những cuốn sách nhỏ khâu chỉ, qua từng đường kim mũi chỉ cảm nhận được sự tinh tế của nghề thủ công. Thông qua sự kết hợp sâu sắc giữa tham quan triển lãm, trải nghiệm đóng sách cổ và giảng dạy ngữ văn, đã đạt được sự tiến bộ trong học tập từ “đọc văn bản” đến “nhìn thấy vật thể” rồi đến “hiểu lý lẽ”, mở rộng tầm nhìn văn hóa của chương trình giảng dạy nội bộ môn Ngữ văn.
Người phụ trách triển lãm “Liễu Tông Nguyên và Văn hiến Quảng Tây” Trương Trì đang giảng bài cho học sinh
**Khóa học văn hóa trống đồng: Thực hành sáng tạo giữa trưng bày số hóa và khám phá nhập vai.** Khóa học dựa trên trưng bày số hóa văn hóa trống đồng cổ đại Quảng Tây, được tích hợp vào năm mô-đun giảng dạy của chương trình nội bộ môn Lịch sử lớp 7 mang tên “Âm vang trống ngàn năm: Khám phá lịch sử vùng đất Tráng hương Quảng Tây”. Bảo tàng sử dụng các công nghệ kỹ thuật số như AR, màn hình tương tác thông minh đa điểm, tương tác âm thanh và hình ảnh theo chuyển động, thông qua các hình thức như hướng dẫn theo chủ đề, học tập khám phá, trò chơi tương tác, giúp học sinh hiểu biết về lịch sử, chủng loại, kỹ thuật chế tác, hoa văn của trống đồng trong bối cảnh nhập vai. Đặc biệt trong phần trải nghiệm đúc trống đồng, học sinh thao tác qua màn hình tương tác, mô phỏng toàn bộ quy trình từ tạo khuôn đến đúc khuôn và hoàn thiện sản phẩm của trống đồng cổ đại. Phía nhà trường đồng thời triển khai các hoạt động thực hành và giảng dạy trên lớp như vẽ trục thời gian phát triển lịch sử trống đồng, giải mã hoa văn biểu tượng và thiết kế hoa văn trống đồng, làm mô hình trống đồng, sáng tạo sản phẩm văn hóa từ trống đồng, hình thành một vòng khép kín học tập hoàn chỉnh “khám phá tại bảo tàng – nghiên cứu trên lớp – sáng tạo thực hành – trưng bày kết quả”.
Giáo dục viên của Bảo tàng Quảng Tây Lý Tân đang giảng dạy khóa học chủ đề trống đồng
**Khóa học di vật hồi hương: Sự kết hợp hữu cơ giữa bảo vệ di vật và giáo dục lòng yêu nước.** Khóa học được đưa vào tiết thứ ba của chuyên đề phim tài liệu “Viên Minh Viên” trong chương trình nội bộ môn Lịch sử lớp 8 mang tên “Xem phim, học lịch sử – Ký ức gia quốc trong ánh sáng màn ảnh”. Giáo dục viên của bảo tàng đã đến trường giảng dạy với chủ đề “Chiêm ngưỡng vẻ đẹp di vật, cảm nhận niềm hạnh phúc hồi hương”, kể lại hành trình gian nan, lưu lạc và dần dần hồi hương của các di vật trong hơn trăm năm. Mỗi di vật hồi hương đều chứng kiến lịch sử vinh nhục của dân tộc và hưng suy của đất nước, mang trong mình tấm lòng son sắt của con cháu Trung Hoa trong việc bảo vệ di sản văn hóa. Khóa học kết hợp hữu cơ kiến thức bảo vệ di vật, nhận thức giá trị di sản văn hóa với giáo dục lòng yêu nước, hướng dẫn học sinh hiểu ý nghĩa lịch sử của việc mất mát và hồi hương di vật, cảm nhận mối liên hệ nội tại giữa sự cường thịnh của đất nước và phẩm giá văn hóa, khơi dậy trách nhiệm bảo vệ di sản văn hóa và kế thừa văn hóa truyền thống ưu tú của Trung Hoa.
Giáo dục viên của Bảo tàng Quảng Tây Vu Tĩnh đang giảng dạy khóa học chuyên đề “Chiêm ngưỡng vẻ đẹp di vật, cảm nhận niềm hạnh phúc hồi hương”
**Tăng cường phối hợp giữa bảo tàng và nhà trường, xây dựng cơ chế mới phối hợp giáo dục**
Hai bên bảo tàng và nhà trường đã thiết lập cơ chế phối hợp toàn diện từ thiết kế khóa học đến thực hiện giảng dạy. Ở cấp độ thiết kế khóa học, người phụ trách triển lãm, chuyên gia phục chế sách cổ, giáo dục viên xã hội của bảo tàng tham gia thảo luận phương án, kết nối chính xác nội dung trưng bày của bảo tàng, kết quả nghiên cứu học thuật với tiêu chuẩn chương trình giảng dạy của nhà trường. Ở cấp độ thực hiện giảng dạy, bảo tàng, dựa trên đặc điểm của cấp trung học cơ sở, đã thiết kế mô hình giảng dạy kết hợp giữa phổ biến kiến thức và trải nghiệm thực hành, bổ trợ lẫn nhau giữa khám phá trực tuyến và nghiên cứu thực địa – khóa học đóng sách cổ được tổ chức nghiên cứu chuyên đề tại Trung tâm Hoạt động Thanh thiếu niên của bảo tàng, khóa học văn hóa trống đồng đạt được sự kết hợp sâu sắc giữa trưng bày số hóa và giảng dạy trên lớp, khóa học di vật hồi hương thúc đẩy giáo dục viên bảo tàng vào giảng dạy tại trường trung học. Nhà trường điều phối đội ngũ giáo viên liên môn như Ngữ văn, Lịch sử để tổ chức soạn bài tập thể, từ nghiên cứu chuyên đề đến giảng dạy tại trường, từ thực hành đóng sách cổ đến khám phá số hóa trống đồng, từ đánh giá quá trình đến trưng bày tập trung kết quả, mọi khâu đều gắn kết chặt chẽ, có trật tự, hình thành một mô hình hợp tác xây dựng khóa học giữa bảo tàng và nhà trường có thể nhân rộng.
**Củng cố ý thức cộng đồng dân tộc Trung Hoa, vun đắp nền tảng tự tin văn hóa**
Điểm đến cuối cùng của ba khóa học luôn đặt trên chủ trương củng cố ý thức cộng đồng dân tộc Trung Hoa. Trách nhiệm với gia quốc thể hiện qua việc cai trị của Liễu Tông Nguyên ở Quảng Tây, ký ức chung của các dân tộc đa dạng được kết tinh trong hoa văn trống đồng, sự cộng hưởng tình cảm dân tộc mà di vật hồi hương mang lại, tất cả đều trở thành tài liệu giảng dạy sống động để vun bồi gốc rễ và hun đúc tâm hồn. Chuyển đổi tài nguyên di vật tĩnh thành tài nguyên giáo dục sinh động là giá trị cốt lõi của hợp tác giữa bảo tàng và nhà trường. Lợi thế về tính vật chất, tính bối cảnh và tính tương tác của bảo tàng có thể bù đắp hiệu quả những thiếu hụt của lớp học truyền thống trong các lĩnh vực như hiểu biết văn hóa, cảm thụ thẩm mỹ, khám phá thực hành, kích hoạt trí tưởng tượng lịch sử bằng chứng cứ di vật, làm sâu sắc thêm sự đồng nhất văn hóa qua bối cảnh vật thực, trở thành “lớp học thứ hai” để bồi dưỡng năng lực cốt lõi của học sinh trung học cơ sở.
Ảnh chụp chung của giáo viên và học sinh tham gia hoạt động
Trong tương lai, Bảo tàng Quảng Tây sẽ dựa trên lợi thế nền tảng của cơ sở thực hành giảng dạy quốc gia “Bài học chính trị lớn”, tiếp tục đẩy mạnh mô hình giáo dục “phối hợp bảo tàng – nhà trường”, sử dụng tài nguyên di vật để hỗ trợ xây dựng “Bài học chính trị lớn”, kết nối chặt chẽ việc phục hoạt sách cổ, trưng bày số hóa, tài nguyên triển lãm đặc biệt với giáo dục tiểu học và trung học, phát triển thêm nhiều dự án thực hành giảng dạy vừa mang đặc sắc văn hóa vùng miền vừa có hàm ý giáo dục thời đại, để nhiều di vật hơn “bước vào” lớp học, “sống động” trong hiện tại, hướng dẫn thanh thiếu niên tự giác trở thành người học tập, bảo vệ, kế thừa văn hóa truyền thống ưu tú của Trung Hoa, góp phần sức trẻ xây dựng nền văn minh hiện đại của dân tộc Trung Hoa.
Hiệu đính lần 1: Lâm Khiết
Hiệu đính lần 2: Lăng Tuyết Lệ
Hiệu đính lần 3: Trần Vĩnh Sương
Sơ thẩm: Lại Lan Phương
Phúc thẩm: Lý Chí Hùng
Chung thẩm: Mạc Chí Đông
Liên kết liên quan:
Xem ban goc tieng Trung
文物润心铸共识 馆校协同育新人 ——广西博物馆与南宁市第二十六中学协同育人纪实
2026-05-22 10:41
作者：
我要收藏
文章分享
大
中
小
八桂大地历史悠久，曾经在这片土地上奋斗的人们遗留下来众多独具特色的文化遗存，为青少年教育提供了丰沃土壤。从本土文物承载的地域记忆，到多元文物见证的国家命运与文化遗产休戚与共的历史浮沉，广西博物馆以丰富的馆藏资源与展览为载体，为青少年教育搭建起“立足八桂、胸怀天下”的文化课堂。
近期，广西博物馆与南宁市第二十六中学携手，以专题展览与文物资源为核心，联合设计实施校本课程，将文物资源创造性转化为铸牢中华民族共同体意识的生动教材，探索出一条“以文化人、以史育人”的馆校协同育人新路径。
立足场馆特色，联合开发三大精品课程
双方围绕博物馆展览与文物特色，将文物资源创造性转化为开展素质教育的教学资源，联合设计了三门主题鲜明、内容互补的校本课程。
中华经典传习课程：古籍与语文教学的深度融合。课程围绕广西博物馆“柳宗元与广西文献展”进行开发设计，与南宁市二十六中八年级语文校本课程《八桂星芒——柳宗元专题》深度衔接，作为“博物研学”课时融入教学体系。“柳宗元与广西文献展”以柳宗元在广西时期的所作所为、所念所感为主线，重点展现其在逆境中坚守信仰、仁爱为民的精神品格。除观展以外，博物馆策展人还以馆藏文献为依托，系统讲解从金石简牍到线装书的装帧演变历程；古籍修复师指导师生亲手制作线装小册子，在一针一线中触摸匠心温度。通过观展、古籍装帧体验与语文教学的深度融合，实现从“读文”到“见物”再到“学理”的学习递进，拓宽了语文校本课程的文化视野。
“柳宗元与广西文献展”策展人张弛给学生授课
铜鼓文化课程：数字化展陈与沉浸式探究的创新实践。课程依托广西古代铜鼓文化数字化陈列，融入七年级历史校本课程《鼓韵千年：探寻广西壮乡历史》五大教学模块。博物馆运用AR、多点触控智能交互透明屏、体感音画互动等数字技术，通过主题导赏、探究学习、游戏互动等形式，让学生在沉浸式场景中了解铜鼓的历史、类型、工艺、纹饰等知识。特别是在铜鼓铸造体验环节，学生通过交互屏操作，模拟古代铜鼓从制模到浇注定型的完整流程。学校端同步开展绘制铜鼓历史发展时间轴、解码纹样图腾与铜鼓纹样设计、铜鼓模型制作、铜鼓文创制作等课堂教学与动手实践，形成“场馆探究—课堂研习—动手创作—成果展示”的完整学习闭环。
广西博物馆教育员李鑫正在上铜鼓主题研学课
回流文物课程：文物保护与爱国主义教育的有机融合。课程纳入八年级历史校本课程《看电影，学历史——光影里的家国记忆》纪录片《圆明园》专题第三课时。博物馆教育员以《赏文物之美，感回归之幸》为题进校授课，讲述回流文物离散百余年间颠沛流离、陆续回归的曲折历程。每一件回流文物，都见证着民族荣辱与国家兴衰的历史，承载着中华儿女守护文化遗产的赤子之心。课程将文物保护知识、文化遗产价值认知与爱国主义教育有机融合，引导学生理解文物流失与回归的历史意义，感悟国家强盛与文化尊严的内在关联，激发守护文化遗产、传承中华优秀传统文化的责任担当。
广西博物馆教育员于静正在上《赏文物之美，感回归之幸》专题课
深化馆校协同，构建联合育人新机制
馆校双方建立了从课程设计到教学实施的全程协同机制。在课程设计层面，博物馆策展人、古籍修复师、社会教育专员参与方案论证，将博物馆展陈内容、学术研究成果与学校课程标准精准对接。在教学实施层面，博物馆面向中学学段特点，设计了知识普及与实操体验结合、在线探究与实地研学互补的教学模式——古籍装帧课程在博物馆青少年活动中心开展专场研学，铜鼓文化课程实现数字化展陈与课堂教学深度融合，回流文物课程推动博物馆教育员走进中学课堂。学校统筹语文、历史等跨学科师资开展集体备课，从专场研学到进校授课，从古籍装帧实操到铜鼓数字探究，从过程性评价到成果集中展示，环环相扣、规范有序，形成了可推广的馆校课程共建范式。
铸牢中华民族共同体意识，厚植文化自信根基
三大课程的落脚点，始终放在铸牢中华民族共同体意识主线上。柳宗元在广西施政体现的家国担当，铜鼓纹样中凝聚的多民族共生记忆，回流文物承载的民族情感共鸣，都成为培根铸魂的鲜活教材。将静态的文物资源转化为生动的教育资源，是馆校合作的核心价值所在。博物馆的实物性、情境性、互动性优势，能够有效弥补传统课堂在文化理解、审美感知、实践探究等方面的不足，以文物实证激活历史想象，以实物情境深化文化认同，成为培育初中学生核心素养的“第二课堂”。
参加活动师生合影
未来，广西博物馆将立足全国“大思政课”实践教学基地的平台优势，持续深化“馆校协同”教育模式，以文物资源赋能“大思政课”建设，将古籍活化、数字化展陈、特展资源与中小学教育紧密衔接，开发更多兼具地域文化特色与时代育人内涵的实践教学项目，让更多文物“走”进课堂、“活”在当下，引导青少年自觉成为中华优秀传统文化的学习者、守护者、传承者，为建设中华民族现代文明贡献青春力量。
一校：林 洁
二校：凌雪丽
三校：陈永霜
初审：赖兰芳
复审：李志雄
终审：莫志东
相关链接：