← Quay lai danh sach

Quảng Tây: Kế hoạch sưu tầm truyền thống truyền miệng của các dân tộc thiểu số có dân số ít đã đạt được hiệu quả theo từng giai đoạn

广西“人口较少民族口头传统典藏计划”取得阶段性成效

Ngay dang: 2026-05-07 Crawl luc: 2026-05-07 05:48 Xem ban goc
Nguon: Sở Văn hóa và Du lịch Quảng Tây

**Bài viết: Kế hoạch sưu tầm truyền thống truyền miệng của các dân tộc thiểu số ít người tại Quảng Tây đạt được hiệu quả ban đầu**

2026-05-07 12:57

Tác giả:

Tôi muốn sưu tầm

Chia sẻ bài viết

Lớn

Trung bình

Nhỏ

Truyền thống truyền miệng là di sản văn hóa cốt lõi của các dân tộc thiểu số ít người, có giá trị sử liệu quan trọng, là tài sản tinh thần quý báu của dân tộc Trung Hoa. Thư viện Quảng Tây đã quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ thị quan trọng của Tổng Bí thư Tập Cận Bình đối với công tác của Quảng Tây, lấy việc củng cố ý thức cộng đồng dân tộc Trung Hoa, thúc đẩy giao lưu, giao thoa, hòa nhập giữa các dân tộc làm chủ tuyến, lấy việc bảo tồn và ghi chép ký ức văn hóa của các dân tộc thiểu số ít người làm sứ mệnh, đẩy mạnh thực hiện "Kế hoạch sưu tầm truyền thống truyền miệng của các dân tộc thiểu số ít người" của Thư viện Quốc gia, tập trung vào dân tộc Kinh, dân tộc Mao Nam, dân tộc Mục Lão, triển khai một cách có hệ thống công tác cứu hộ, nghiên cứu và truyền bá truyền thống truyền miệng, góp phần tích cực vào việc kế thừa mạch văn hóa dân tộc và xây dựng đất nước văn hóa xã hội chủ nghĩa hùng mạnh.

**Đi khắp thôn xóm, củng cố nền tảng sưu tầm văn hóa dân tộc**

Kể từ khi dự án khởi động, Thư viện Quảng Tây đã tuân thủ nghiêm ngặt phương châm làm việc "Cứu hộ là chính, bao dung toàn diện, khoa học và thực dụng, mở cửa vĩnh viễn". Lãnh đạo thư viện đã dẫn đầu đi sâu vào các khu vực cư trú của các dân tộc như Kinh, Mao Nam, Mục Lão, triển khai một cách có hệ thống công tác khảo sát thực địa và sắp xếp tài liệu, nắm bắt hiện trạng tồn tại của các nguồn tài nguyên truyền thống truyền miệng. Trong thời gian khảo sát thực địa, nhóm dự án đã triển khai nhiều mũi nhọn, thu thập và ghi chép một lượng lớn tài liệu rải rác trong dân gian, tổng cộng đã tích hợp khoảng 2,8TB tư liệu âm thanh và hình ảnh, khảo sát gần 200 tấm bia đá, thu thập hơn trăm bản thảo dân gian (bao gồm sách thời Minh, Thanh, kinh sách tôn giáo, v.v.) và hoàn thành số hóa. Hiện nay, đang phân loại áp dụng biện pháp, triển khai một cách có trật tự công tác ghi chép các sự kiện truyền thống truyền miệng như dân ca, tín ngưỡng và những người nắm giữ chúng, chạy đua với thời gian, dùng hình ảnh lưu giữ ký ức dân tộc, đặt nền móng cho việc bảo tồn lâu dài các tài liệu dân tộc có nguy cơ thất truyền và các nguồn tài nguyên văn hóa sống động.

Tiến hành khảo sát thực địa tại khu vực cư trú của dân tộc Mao Nam

Kết quả khảo sát tài liệu

Kết quả xây dựng nguồn tài nguyên

**Triển lãm tăng sức mạnh, thúc đẩy hoạt hóa nguồn tài nguyên sưu tầm**

Thư viện Quảng Tây bám sát chủ tuyến "Kế hoạch sưu tầm truyền thống truyền miệng của các dân tộc thiểu số ít người", kiên trì thúc đẩy đồng thời xây dựng nguồn tài nguyên và trưng bày kết quả, dựa vào tư liệu gốc thu thập từ dự án và nguồn tài nguyên của thư viện, xây dựng tinh tế hai triển lãm chuyên đề, tập trung trình bày kết quả ban đầu của công tác sưu tầm. Kể từ khi khai mạc, đã đón tiếp hơn 142.000 lượt khách tham quan, thúc đẩy mạnh mẽ việc truyền bá văn hóa các dân tộc thiểu số.

"Triển lãm Văn hóa Bát Quế trong kinh sách" dựa trên nguồn tài liệu cổ, tài liệu địa phương của thư viện, kết hợp với tư liệu âm thanh và hình ảnh nguyên sinh thu thập từ khảo sát thực địa của dự án, tập trung trưng bày nhiều tài liệu quý của các dân tộc thiểu số. Tại hiện trường, các bài hát cổ nguyên sinh của dân tộc Kinh và Mục Lão được phát luân phiên. Thông qua thiết bị tương tác thông minh về 12 dân tộc cư trú lâu đời ở Quảng Tây, triển lãm đã giới thiệu phong tục tập quán và đặc sắc văn hóa của các dân tộc Quảng Tây, giải thích đặc tính đa dạng thống nhất của văn hóa Trung Hoa.

Phòng triển lãm "Văn hóa Bát Quế trong kinh sách"

"Triển lãm bản dập các dân tộc thiểu số ít người Quảng Tây" tập trung vào việc cứu hộ, bảo vệ và hoạt hóa, kế thừa di sản văn hóa quý giá của các dân tộc thiểu số, chọn lọc 44 bản dập bia đá quý, chia làm ba phần lớn "Đá Kinh hương biển", "Đá chở Mục Lão", "Hồn đá Mao Nam", trình bày một cách có hệ thống ký ức lịch sử và kế thừa văn hóa của 3 dân tộc. Phòng triển lãm đồng thời trưng bày chữ Nôm của dân tộc Kinh, sách vở về chữ thổ ngữ của dân tộc Mục Lão và Mao Nam. Không gian triển lãm khéo léo lồng ghép các yếu tố dân tộc như nón hoa tre, mặt nạ Lô, đàn độc huyền, sáng tạo xây dựng các trải nghiệm tương tác như in dập, tường kiến thức phong tục, giúp cho mạch văn hóa lịch sử, hương ước làng xã được ghi chép trên bia đá trở nên dễ quan sát, dễ cảm nhận, từ đó rút ngắn khoảng cách giữa khán giả và văn hóa các dân tộc thiểu số.

Phòng triển lãm "Triển lãm bản dập các dân tộc thiểu số ít người Quảng Tây"

**Liên kết thương hiệu, làm phong phú hình thức truyền bá văn hóa dân tộc**

Thư viện Quảng Tây lấy triển lãm làm điểm tựa, liên kết với nhiều thương hiệu hoạt động đặc sắc như "Đọc sách đi khắp Quảng Tây", lên kế hoạch một loạt các hoạt động "vượt ra ngoài khuôn khổ", xây dựng hệ thống truyền bá văn hóa dân tộc toàn diện, thúc đẩy việc chuyển hóa kết quả dự án đi vào chiều sâu và thực chất.

Diễn đàn Bát Quế: Lắng nghe câu chuyện của người kế thừa. Mời người kế thừa dân ca dân tộc Kinh Lê Xuân Linh, người kế thừa di sản phi vật thể nghệ thuật đan nón hoa tre dân tộc Mao Nam Tần Mẫn kể về lịch sử phát triển và câu chuyện kế thừa của dân ca dân tộc Kinh, nón hoa tre dân tộc Mao Nam. Thông qua trình diễn trực tiếp các ca khúc kinh điển và kỹ thuật đan nón hoa tre, thiết lập các phần trải nghiệm cho độc giả tham gia, tiếp nối mạch văn hóa dân tộc một cách có thể nghe, có thể cảm nhận.

Hiện trường buổi diễn thuyết văn hóa dân tộc Kinh tại Diễn đàn Bát Quế

Tài nguyên đám mây: Kế thừa ký ức dân tộc trực tuyến. Dựa vào hai thương hiệu "Du lịch Quảng Tây trên mây" và "Ký ức Quảng Tây", dựa trên nguồn tài nguyên số đặc sắc địa phương của thư viện, kết hợp với tư liệu gốc thu thập từ khảo sát, lên kế hoạch giới thiệu một loạt tài nguyên chuyên đề văn hóa các dân tộc thiểu số. Sử dụng hình thức đọc trực tuyến và dịch vụ số để hỗ trợ phổ cập và truyền bá văn hóa dân tộc, giúp những ký ức dân tộc quý giá "đi" lên mây, "đi" vào lòng người.

Chuỗi hoạt động "Du lịch Quảng Tây trên mây"

Đọc sách đi khắp Quảng Tây: Trải nghiệm văn hóa nhập vai. Học giả văn hóa nổi tiếng Mông Mạn, trong hành trình văn hóa "Đọc sách đi khắp Quảng Tây cùng Mông Mạn", đã đi sâu vào khu vực cư trú của dân tộc Mục Lão ở La Thành để cảm nhận phong tục địa phương, đến thăm Thư viện Quảng Tây để quan sát triển lãm kết quả sưu tầm, lắng nghe các bài hát cổ dân tộc nguyên sinh, thưởng thức các bản dập dân tộc. Hoạt động dựa vào tầm ảnh hưởng của học giả, lượng xem phát trực tiếp đạt 1,13 triệu lượt, thúc đẩy văn hóa các dân tộc thiểu số Quảng Tây "vượt ra ngoài khuôn khổ" truyền bá.

Tỉ mỉ thưởng thức bản dập bia đá dân tộc Kinh

Ngoài ra, Thư viện Quảng Tây còn tổ chức hoạt động "Đọc sách đi khắp Quảng Tây - Câu chuyện hai thành phố biên giới biển", kết hợp hình thức trực tuyến và ngoại tuyến, mời nhà văn dân tộc Kinh, nghệ sĩ đàn độc huyền, người kế thừa dân ca kể tiếp câu chuyện văn hóa dân tộc Kinh và trình diễn các bài hát truyền thống, dẫn dắt độc giả bước vào các địa danh văn hóa dân tộc Kinh, cảm nhận nền văn hóa biển rực rỡ.

Hoạt động "Đọc sách đi khắp Quảng Tây - Câu chuyện hai thành phố biên giới biển"

Từ triển lãm chuyên đề tăng sức mạnh cho việc hoạt hóa ký ức dân tộc, đến các hoạt động đọc sách đi khắp nhập vai thổi luồng sinh khí mới cho văn hóa dân tộc, Thư viện Quảng Tây đứng vững trên nền tảng bảo vệ và kế thừa văn hóa dân tộc, với mô hình truyền bá đa dạng và toàn diện, đã chuyển hóa các nguồn tài nguyên sưu tầm truyền thống truyền miệng của các dân tộc thiểu số ít người thành dòng suối văn hóa nuôi dưỡng lòng tự tin văn hóa dân tộc, thúc đẩy đoàn kết dân tộc, để những ký ức dân tộc quý giá đang dần mai một tiếp tục tỏa sáng trên vùng đất Bát Quế.

Trong tương lai, Thư viện Quảng Tây sẽ tiếp tục giữ vững sơ tâm "Ghi chép, bảo tồn, truyền bá câu chuyện của người Trung Quốc", đào sâu công tác sưu tầm truyền thống truyền miệng, hoàn thiện hệ thống nguồn tài nguyên tài liệu, bảo vệ mạch văn hóa của các dân tộc thiểu số, đóng góp trí tuệ Quảng Tây cho việc phát huy văn hóa truyền thống ưu tú của Trung Hoa, viết nên trách nhiệm thời đại của thư viện công cộng trong quá trình xây dựng đất nước văn hóa hùng mạnh.

Hiệu đính lần 1: Mạc Hoàng Yến

Hiệu đính lần 2: Lăng Tuyết Lệ

Hiệu đính lần 3: Phan Chu Hàm

Sơ thẩm: Cam Tân

Phúc thẩm: Lý Chí Hùng

Chung thẩm: Mạc Chí Đông

**Liên kết liên quan:**

Xem ban goc tieng Trung

广西“人口较少民族口头传统典藏计划”取得阶段性成效

2026-05-07 12:57

作者:

我要收藏

文章分享

口头传统是人口较少民族的核心文化遗产,具有重要史料价值,是中华民族的重要精神财富。广西图书馆深入贯彻落实习近平总书记对广西工作的重要指示精神,以铸牢中华民族共同体意识、促进各民族交往交流交融为主线,以保存和记录好人口较少民族的文化记忆为使命,扎实推进国家图书馆“人口较少民族口头传统典藏计划”,聚焦京族、毛南族、仫佬族,系统推进口头传统的抢救保护、研究与传播,为民族文脉的赓续传承、社会主义文化强国建设作出积极贡献。

踏寻阡陌,筑牢民族文化典藏根基

项目启动以来,广西图书馆严格遵循“抢救为主、兼容并包、科学致用、永续开放”的工作方针,由馆领导带队深入京族、毛南族、仫佬族等民族聚居区,系统开展文献梳理和田野调查工作,摸清口头传统资源存续现状。在实地调研期间,项目团队多点发力,对散落在民间的大量文献进行搜集采录,累计整合影音素材约2.8TB,摸查碑刻近200通,采集民间手稿百余部(含明清时期书籍、宗教经书等)并完成数字化加工。目前,正分类施策、有序推进民间歌曲、信仰等口头传统事象及其持有者采录工作,与时间赛跑,用影像留住民族记忆,为濒危民族文献与活态文化资源的长效保存奠定基础。

深入毛南族聚居地开展田野调研

文献调研成果

资源建设成果

展览赋能,推动典藏资源活化

广西图书馆紧扣“人口较少民族口头传统典藏计划”主线,坚持资源建设与成果展示同步推进,依托项目采集的一手资料和馆藏资源,精心打造两大主题展览,集中呈现典藏工作阶段性成果。自开展以来,累计接待观众超过14.2万人次,有力促进少数民族文化传播。

“典籍中的八桂文化展”立足馆藏古籍、地方文献资源,结合项目田野调查采集的原生态影音素材,集中陈列了多个少数民族珍贵文献资料。现场循环播放京族、仫佬族原生态古歌音频,通过广西十二世居民族智能交互设备,展示了广西各个民族民俗风情和文化特色,诠释了中华文化多元一体的特质。

“钟灵毓秀 桂生于斯——典籍中的八桂文化展”展厅

“广西人口较少民族拓片展”聚焦少数民族珍贵文化遗产抢救保护和活化传承,精选了44件珍贵碑刻拓片,分“海韵京石”“石载仫佬”“毛南石魂”三大篇章,系统呈现3个民族历史记忆与文化传承。展厅同步展出京族喃字、仫佬族与毛南族土俗字典籍,展陈空间巧妙融入了花竹帽、傩面、独弦琴等民族元素,创新打造拓印互动、民俗知识墙等体验场景,让碑刻记载的历史文脉、乡规民约可观可感,进一步拉近了观众和少数民族文化的距离。

“广西人口较少民族拓片展”展厅

品牌联动,丰富民族文化传播形式

广西图书馆以展览为牵引,联动“走读广西”等多个特色活动品牌,策划了一系列“出圈”活动,构建全方位民族文化传播体系,推动项目成果转化走深走实。

八桂讲坛:聆听传承人的故事。邀请京族民歌传承人黎春玲、毛南族花竹帽编织技艺非遗传承人覃敏讲述京族民歌、毛南族花竹帽的发展历史及传承故事,通过现场演绎经典曲目及花竹帽编织技艺展示,设置读者参与体验环节,以可听可感的方式延续民族文化的根脉。

八桂讲坛·京族文化讲座现场

云端资源:民族记忆在线传承。依托“云游广西”“广西记忆”两大品牌,立足馆藏地方特色数字资源,结合调研搜集到的第一手素材,策划推出系列少数民族文化专题资源推介。以线上阅读与数字服务助力民族文化普及传播,让珍贵的民族记忆“走”向云端、“走”进人心。

“云游广西”系列活动

走读广西:沉浸式文化体验。知名文化学者蒙曼在“跟着蒙曼走读广西”文化之旅中深入罗城仫佬族聚居地感受当地风土人情,到访广西图书馆观摩典藏成果展览、聆听原生态民族古歌、品读民族拓片。活动依托学者影响力,直播播放量达113万人次,推动广西少数民族文化“出圈”传播。

细致品读京族碑刻拓片

此外,广西图书馆还举办了“走读广西·边海双城记”活动,以线上线下相结合的形式,邀请京族作家、独弦琴演奏家、民歌传承人接力讲述京族文化故事并演绎传统歌曲,带领读者走进京族文化地标,感受璀璨的海洋文化。

“走读广西·边海双城记”活动

从专题展览赋能民族记忆活化,到沉浸式走读活动焕发民族文化新活力,广西图书馆立足民族文化保护传承根基,以多元立体的传播模式,将人口较少民族口头传统典藏资源转化为增进民族文化自信、促进民族团结的文化甘泉,让濒临消逝的珍贵民族记忆,在八桂大地持续焕发光彩。

未来,广西图书馆将继续秉承“记录、保存、传播中国人的故事”的初心,深耕口头传统典藏,完善文献资源体系,守护少数民族文化根脉,为弘扬中华优秀传统文化贡献广西智慧,在文化强国建设中书写公共图书馆的时代担当。

一校:莫黄燕

二校:凌雪丽

三校:潘周涵

初审:甘  新

复审:李志雄

终审:莫志东

相关链接: