Phấn đấu "Kế hoạch 15-5", hành động thực tế viết nên chương mới丨 Biển xanh trời cao hòa vào bức tranh
奋进“十五五” 实干谱新篇丨碧海蓝天入画来
**Tăng cường phòng ngừa rủi ro môi trường biển từ nguồn, thúc đẩy phòng chống ô nhiễm tại các vùng biển trọng điểm, cải tạo và bảo vệ, phục hồi bãi biển, tỷ lệ chất lượng nước biển ven bờ đạt mức tốt đạt khoảng 86%.**
**— Trích từ Phần IX, Chương 32, Mục 2 của "Kế hoạch 5 năm lần thứ mười lăm về Phát triển Kinh tế - Xã hội của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa"**
Vịnh Bắc Bộ vào mùa xuân, gió biển ấm áp, chim âu cò vạc bay lượn. Trên bãi bồi Tam Nương Loan, Khâm Châu, người yêu chim Lâm Thiệu Kiệt lại một lần nữa giơ ống nhòm lên. Anh đang chờ đợi loài chim cực kỳ nguy cấp Choắt mỏ thìa, đã liên tục 4 năm dừng chân tại đây.
"Bảo vệ tốt môi trường sống, chim di cư có thức ăn, có chỗ nghỉ ngơi, tự nhiên chúng sẽ muốn đến." Giọng anh đầy vẻ hài lòng.
Sự "đến hẹn lại lên" này, đằng sau là sự cải thiện có hệ thống về môi trường sinh thái biển Vịnh Bắc Bộ.
Trong giai đoạn "Kế hoạch 5 năm lần thứ 14", Quảng Tây đã đầu tư tổng cộng gần 4 tỷ nhân dân tệ, thực hiện 10 dự án bảo vệ và phục hồi sinh thái biển, nâng cao hiệu quả chất lượng và tính ổn định của hệ sinh thái biển. Số liệu giám sát năm 2025 cho thấy, tỷ lệ chất lượng nước biển ven bờ của Quảng Tây đạt mức tốt là 96.3%, vẽ nên bức tranh vịnh đẹp "nước trong bãi sạch, cá chim bay lượn, con người và biển hài hòa".
**Điều trị chính xác, môi trường sinh thái tiếp tục cải thiện**
Vịnh, là đơn vị địa lý tiêu biểu nhất của vùng biển ven bờ, chịu áp lực môi trường từ các hoạt động khai thác của con người từ đỉnh núi đến biển cả, là khu vực then chốt thúc đẩy cải thiện liên tục môi trường sinh thái biển.
"Vấn đề ở biển, gốc rễ ở đất liền." Người phụ trách liên quan của Sở Môi trường Sinh thái Khu tự trị chỉ ra điểm mấu chốt: Cửa xả thải ra biển là "cửa cống" cuối cùng đưa chất ô nhiễm nguồn đất liền vào môi trường biển.
Để giữ vững cửa quan này, Quảng Tây đã thực hiện một loạt "tổ hợp quyền": ban hành các phương án công tác (quy tắc thực thi) về giám sát quản lý cửa xả thải ra biển, hoàn thành đăng ký hồ sơ cho 3254 cửa xả thải ra biển. Dựa vào nền tảng thông tin hóa cửa xả thải ra biển toàn quốc, thực hiện quản lý thông tin hóa cửa xả thải ra biển "một bản đồ". Đến nay, toàn khu đã điều tra ra hơn 3800 cửa xả thải ra biển, tỷ lệ hoàn thành cải tạo cửa xả thải ra biển tại các vịnh trọng điểm đạt 100%.
Việc kiểm soát hiệu quả cửa xả thải ra biển cũng đồng thời thúc đẩy cải thiện chất lượng nước các sông đổ ra biển. Năm 2025, chất lượng nước tại 11 mặt cắt của 10 con sông đổ ra biển của Quảng Tây nhìn chung đạt mức "tốt", tỷ lệ chất lượng nước tốt là 90.9%.
Xử lý ở trên bờ, giám sát ở ngoài biển.
Bà Hà Tường Anh, Giám đốc Trung tâm Giám sát Dự báo Môi trường Biển thành phố Phòng Thành Cảng, mặc áo màu cam, đi giày ngụy trang, một tay xách hộp đen, một tay xách hộp cam, lên tàu ra khơi.
"Mẫu vật thu thập trong giám sát môi trường biển không chỉ là nước biển, mà còn có trầm tích biển, sinh vật phù du, sinh vật đáy." Bà nói.
Theo điều tra nguồn lợi thủy sản ven biển và giám sát môi trường của các cơ quan liên quan như Sở Nông nghiệp Nông thôn Khu tự trị, Vịnh Bắc Bộ đã ghi nhận hơn 1400 loài sinh vật biển lớn, mức độ đa dạng sinh học được nâng cao ổn định.
Giám sát có số liệu, xử lý có trách nhiệm.
Những năm gần đây, Quảng Tây đã hoàn thành toàn diện việc xây dựng hệ thống tổ chức Trưởng vịnh 5 cấp: khu, thành phố, huyện, hương, thôn, thiết lập 412 Trưởng vịnh các cấp, xây dựng hệ thống trách nhiệm cùng chịu trách nhiệm của đảng và chính quyền các cấp, quản lý phân cấp. Trên cơ sở này, chia toàn bộ vịnh trong khu thành 13 đơn vị quản lý, do người phụ trách phân công của Ủy ban Nhân dân Khu tự trị kiêm nhiệm Trưởng vịnh cấp khu, nén chặt trách nhiệm của Trưởng vịnh các cấp, định kỳ tuần tra vịnh.
Trong giai đoạn "Kế hoạch 5 năm lần thứ 14", Bãi biển Bạch Ngân Bắc Hải, đảo Vi Châu lần lượt được chọn vào các trường hợp điển hình xuất sắc vịnh đẹp toàn quốc đợt 2 và đợt 3.
Là cửa ngõ ra biển quan trọng của Hành lang Kinh tế Đất liền - Biển phía Tây, Vịnh Bắc Bộ đang thông qua quản lý chính xác "một vịnh một sách", thông qua việc phối hợp tổng thể đất liền - biển để thúc đẩy phòng chống ô nhiễm, bảo vệ phục hồi sinh thái và cải tạo môi trường bãi biển, thúc đẩy chất lượng nước biển ven bờ ổn định và có xu hướng tốt, chất lượng môi trường sinh thái biển tiếp tục được cải thiện.
**Đa nguyên cùng trị, sức chịu tải sinh thái được tăng cường**
Nước biển trong hơn, sinh thái sống động hơn.
Tại vùng biển đảo Vi Châu, một nhóm người mang theo trang thiết bị hơn 20 kg định kỳ lặn xuống đáy biển. Họ là Phó giáo sư Hoàng Văn của Học viện Hải dương học Đại học Quảng Tây và nhóm của bà đang "trồng rừng" dưới đáy biển.
"Chúng tôi xây dựng một hệ thống phục hồi toàn chuỗi 'chọn địa điểm - chọn giống - ươm giống - chuyển trồng - quản lộ bảo vệ'." Hoàng Văn giới thiệu, "Đặc biệt là đột phá công nghệ thuần hóa san hô chịu nhiệt, khiến tỷ lệ sống của san hô đạt trên 85%."
Quần thể san hô cung cấp nơi sinh sống cho cá biển, động vật thân mềm, tảo biển, là nền tảng quan trọng cho sự ổn định sinh thái vùng biển ven bờ.
"Có san hô, biển cả sống động hơn, cá nhiều hơn, cá voi cũng đến." Phó Cục trưởng Cục Hải dương Khu tự trị Tạ Hiển Chi nói, diện tích phục hồi rạn san hô đảo Vi Châu đạt 30 hecta, tỷ lệ che phủ san hô sống tăng 93.3%, số loài san hô tăng lên 62 loài, đàn cá voi Bryde tăng lên hơn 70 con.
Phục hồi sinh thái không chỉ ở đáy biển, mà còn ở bãi bồi.
Tại khu vực phục hồi rừng ngập mặn Mao Vĩ Hải, Khâm Châu, kỹ thuật viên đang điều khiển máy bay không người lái trang bị cảm biến đa phổ để tuần tra bảo vệ hàng tháng. Trên màn hình, dữ liệu về độ che phủ thực vật, chiều cao cây tự động được tạo ra.
Rừng ngập mặn được mệnh danh là "Vệ sĩ bờ biển", là lá bài chủ trong bảo vệ sinh thái của Quảng Tây. Trong giai đoạn "Kế hoạch 5 năm lần thứ 14", Quảng Tây tích cực tổ chức ba thành phố ven biển dựa vào điều kiện địa phương, thúc đẩy có trật tự các hoạt động chuyên đề bảo vệ phục hồi rừng ngập mặn, diện tích rừng ngập mặn tiếp tục ổn định và có xu hướng tăng. Số liệu điều tra thay đổi đất đai năm 2024 cho thấy, diện tích rừng ngập mặn của Quảng Tây đã đạt 10.8 nghìn hecta, đứng thứ hai toàn quốc, và đã xây dựng được ngân hàng nguồn gen rừng ngập mặn đầu tiên của cả nước.
Trong giai đoạn "Kế hoạch 5 năm lần thứ 14", Quảng Tây đã thúc đẩy có hệ thống việc bảo vệ phục hồi sinh thái biển, xây dựng cục diện an ninh sinh thái biển "một vành đai, một chuỗi, nhiều điểm" được hỗ trợ bởi dải ven biển, chuỗi đảo và khu bảo tồn tự nhiên, cải tạo 195 km bờ biển, phục hồi 3280.9 hecta đất ngập nước ven biển.
Môi trường tốt hơn, sức chịu tải sinh thái mạnh hơn, nhiều "vị khách hiếm" hơn bắt đầu đến thăm và an cư.
Những năm gần đây, vùng biển Vịnh Bắc Bộ liên tục có tin vui: số lượng cá thể quần thể cá heo trắng Trung Hoa đã gần 500 con; các loài "chim sao" quý hiếm toàn cầu như Cò thìa mặt đen, Cò thìa mặt trắng cũng đến Vịnh Bắc Bộ "check-in"; số lượng cá heo trắng Trung Hoa phát hiện tại Tam Nương Loan vượt 360 con, số lượng cá heo trắng Trung Hoa trong Khu bảo tồn tự nhiên cấp quốc gia Bò biển Hợp Phố vượt 111 con.
**Tổng thể đất liền - biển, cất lên bản nhạc hùng tráng hướng ra biển lớn**
Sinh thái tốt hơn, người dân giàu có hơn.
Tại Khu trình diễn đồng cỏ biển Vịnh Trân Châu Bạch Long, khu Phòng Thành, thành phố Phòng Thành Cảng, một cảnh tượng nhộn nhịp.
Lý Ngọc Tráng là ngư dân mới của Vịnh Trân Châu Bạch Long Phòng Thành Cảng, anh có thói quen: mỗi ngày thả một chuyến máy bay không người lái. Trên màn hình, các lồng lưới sâu kiểu trọng lực rải rác như sao, các bè hàu nối tiếp nhau trải dài ra mặt biển mênh mông.
Trước đây, việc nuôi trồng và đánh bắt không hợp lý khiến vùng biển này chịu áp lực lớn, bố trí nuôi trồng lộn xộn. Ngày nay, quy hoạch khoa học thay thế, thu hút nhiều công ty thủy sản đến khai thác biển. Công ty TNHH Thủy sản Dung Hải Quảng Tây sau khi vào đây, việc nuôi cá chim trắng bằng lồng lưới sâu phát triển mạnh mẽ, áp dụng mô hình nuôi ghép hoặc luân canh "cá chim trắng + hàu", hiện có hơn 130 lồng lưới biển sâu sản xuất hơn 5000 tấn cá chim trắng mỗi năm.
Ngư dân truyền thống cũng từ biệt những ngày sống phụ thuộc vào thiên nhiên, trở thành công nhân ngành tại địa phương, nhận lương hàng tháng.
Lợi ích sinh thái không chỉ dừng lại ở nâng cấp ngư nghiệp. Dọc theo bờ biển Vịnh Bắc Bộ về phía đông, Vịnh Tê Lệ của thành phố Khâm Châu, Vịnh Bãi biển Bạch Ngân của thành phố Bắc Hải cũng diễn tả câu chuyện biển xanh sinh ra vàng.
Ngoài ra, phục hồi sinh thái còn thúc đẩy nền "kinh tế sự kiện" mới. Dự án cải tạo "Vịnh Xanh" của thành phố Phòng Thành Cảng thông qua các biện pháp phục hồi rừng ngập mặn, trả đầm về biển, tăng cường động lực nước, đã thúc đẩy các sự kiện như Giải đua thuyền rồng quốc tế, Marathon Trung Quốc - ASEAN tổ chức tại đây.
Năm mở đầu "Kế hoạch 5 năm lần thứ 15", công tác bảo vệ phục hồi sinh thái biển của Quảng Tây sẽ tiến thêm một bước như thế nào?
Cục trưởng Cục Hải dương Khu tự trị Tạ Cẩm Du giới thiệu, Quảng Tây sẽ tập trung vào ba mặt để thúc đẩy nâng cao chất lượng và hiệu quả bảo vệ phục hồi sinh thái biển: Một là thúc đẩy hiệu quả việc đăng ký và thực hiện dự án, lựa chọn nghiêm ngặt hỗ trợ đợt dự án bảo vệ phục hồi sinh thái biển mới, tăng cường giám sát các dự án đang xây dựng, vận dụng đầy đủ các biện pháp kỹ thuật, m
Xem ban goc tieng Trung
加强海洋环境风险源头防范，推进重点海域污染防治、岸滩整治和保护修复，近岸海域优良水质比例达到86%左右。
——选自《中华人民共和国国民经济和社会发展第十五个五年规划纲要》第九篇第三十二章第二节
春日的北部湾，海风温润，鸥鹭翔集。
钦州三娘湾的滩涂上，观鸟爱好者林绍杰又一次举起单筒望远镜。他等的是极危鸟类物种勺嘴鹬，已连续4年在此歇脚。
“栖息地保护好了，候鸟有得吃、有得歇，自然愿意来。”他话语里满是欣慰。
这份“如约而至”，背后是北部湾海洋生态环境的系统性改善。
“十四五”期间，广西累计投资近40亿元，实施了10个海洋生态保护修复项目，有效提升了海洋生态系统的质量和稳定性。2025年监测数据显示，广西近岸海域优良水质比例达96.3%，呈现“水清滩净、鱼鸥翔集、人海和谐”的美丽海湾画卷。
精准施治，生态环境持续改善
海湾，是近岸海域最具代表性的地理单元，承载着从山顶到海洋各类人为开发活动的环境压力，是推动海洋生态环境持续改善的关键区域。
“问题在海里，根子在陆地。”自治区生态环境厅相关负责人点出要害：入海排污口是陆源污染物进入海洋环境的最后一道“闸口”。
守住这道关口，广西打出了一套“组合拳”：出台入海排污口监督管理的系列工作方案（实施细则），完成3254个入海排污口备案登记。依托全国入海排污口信息化平台，实现入海排污口“一张图”信息化管理。截至目前，全区共排查出入海排污口3800余个，重点海湾的入海排污口整治完成率达到100%。
入海排污口的有效管控，也协同推动了入海河流水质的改善。2025年，广西10条入海河流11个断面水质状况总体为“优”，水质优良比例为90.9%。
治理在岸上，监测在海里。
防城港市海洋环境监测预报中心主任何祥英，身穿橙色上衣，脚踩迷彩鞋，一手提黑箱、一手提橙箱，登船出海。
“海洋环境监测采集的样品不仅仅是海水，还有海洋沉积物、浮游生物、底栖生物。”她说。
据自治区农业农村厅等相关部门的近海渔业资源调查和环境监测显示，北部湾已记录到大型海洋生物1400多种，生物多样性水平稳步提升。
监测有数据，治理有责任。
近年来，广西全面完成区、市、县、乡、村5级湾长组织体系建设，设立各级湾长412名，构建了各级党政同责、分级管理的责任体系。在此基础上，将全区海湾划分为13个管控单元，由自治区政府分管负责同志兼任自治区级湾长，压实各级海湾湾长责任，定期巡湾。
“十四五”期间，北海银滩、涠洲岛分别入选全国第二批、第三批美丽海湾优秀案例。
作为西部陆海新通道重要出海口，北部湾正以“一湾一策”的精准治理，通过陆海统筹协同推进污染防治、生态保护修复与岸滩环境整治，推动近岸海域水质稳中向好，海洋生态环境质量持续改善。
多元共治，生态承载力加强
海水清了，生态活了。
涠洲岛海域，一群背着20多公斤装备的人定期潜入海底。他们是广西大学海洋学院的黄雯副教授及其团队在海底“植树造林”。
“我们构建了一套‘选址—选种—育苗—移植—管护’的全链条修复体系。”黄雯介绍，“特别是突破了耐高温珊瑚的驯化技术，让珊瑚的成活率达到了85%以上。”
珊瑚群落为海洋鱼类、贝类、藻类提供了栖息场所，是近岸海域生态稳定的重要基础。
“有了珊瑚，大海就活了起来，鱼就多了，鲸也来了。”自治区海洋局副局长谢显之说，涠洲岛珊瑚礁修复面积达30公顷，活珊瑚覆盖率提升了93.3%，珊瑚种类增至62种，布氏鲸群增至70余头。
生态修复不仅在海底，也在滩涂。
在钦州茅尾海红树林修复区，技术人员正操作搭载多光谱传感器的无人机进行月度巡护。屏幕上，植被覆盖度、株高等数据自动生成。
红树林被誉为“海岸卫士”，是广西生态保护的一张王牌。“十四五”期间，广西积极组织沿海三市因地制宜、有序推进红树林保护修复专项行动，红树林面积持续稳中有升。2024年国土变更调查数据显示，广西红树林面积已达1.08万公顷，位居全国第二，并建成全国首个红树林种质资源库。
“十四五”期间，广西系统推进海洋生态保护修复，构建以海岸带、海岛链和自然保护地为支撑的“一带一链多点”海洋生态安全格局，整治岸线195公里，修复滨海湿地3280.9公顷。
环境好了，生态承载力强了，更多的“稀客”开始到访和安家。
近年来，北部湾海域频频传来好消息：中华白海豚种群个体数量接近500头；黑脸琵鹭、白脸琵鹭等全球珍稀“明星鸟”也来北部湾打卡；三娘湾发现的中华白海豚超过360头，合浦儒艮国家级自然保护区内中华白海豚数量超过111头。
陆海统筹，奏响向海图强乐章
生态好了，群众富了。
在防城港市防城区的白龙珍珠湾海洋牧场示范区内，一派繁忙景象。
李玉壮是防城港白龙珍珠湾的新渔民，他有个习惯：每天放一趟无人机。屏幕里，重力式深水网箱星罗棋布，蚝排连片向辽阔海面延伸。
过去，不合理的养殖与捕捞让这片海域承受着巨大压力，养殖布局杂乱无章。如今，科学规划取而代之，吸引了许多渔业公司前来耕海牧渔。广西容海渔业有限公司进驻后，深水网箱养殖金鲳鱼一路高歌，采用“金鲳鱼+生蚝”混养或轮养模式，现有130多口深海网箱年产金鲳鱼5000多吨。
传统渔民也告别了靠天吃饭的日子，在家门口当上了产业工人，月月拿钱。
生态红利远不止于渔业升级。沿着北部湾海岸线向东，钦州市犀丽湾、北海市银滩海湾同样演绎了一番碧海生金的故事。
此外，生态修复还催生了新的“赛事经济”。防城港市“蓝色海湾”整治项目通过恢复红树林、退塘还海、增强水动力等举措，带动国际龙舟赛、中国—东盟马拉松等赛事落地。
“十五五”开局之年，广西海洋生态保护修复如何更进一步？
自治区海洋局局长谢瑾瑜介绍，广西将从三方面聚力推进海洋生态保护修复提质增效：一是高效推进项目申报和实施，严格遴选支持新一批次海洋生态保护修复项目，强化在建项目监管，充分运用技术手段，扩大监管工作面；二是巩固提升修复成效，加强对已验收项目的综合评估，扩大项目与海洋碳汇信息公开，引导社会资本有序参与海洋生态修复，积极争取自然资源部支持广西建设海洋碳汇核算试点；三是深化生态护海与价值转化，健全生态产品价值实现机制，将海洋生态资源优势转化为高质量发展的优质资产。
从海底珊瑚到岸上红树林，从传统渔业到新兴业态，广西正以陆海统筹的系统思维，书写着人海和谐的生动实践。碧海蓝天之间，一曲向海图强的壮丽乐章正在奏响。（曹丽媛 杨晓佼）