Từ “Nhận hỗ trợ” đến “Hỗ trợ người khác”: Học tập trải nghiệm sắc đỏ đồng hành cùng trẻ em có hoàn cảnh khó khăn trưởng thành
从“受助”到“助人”，红色研学助力困境儿童成长
“Cuộc sống hạnh phúc hôm nay là do các chú Hồng quân dùng đôi chân đi ra, cháu phải càng cố gắng học tập hơn nữa!” Trong lớp học ngoài trời “Khóa nghiên cứu Hồng vận Tương Giang - Đi lại con đường Trường Chinh” tại huyện Toàn Châu, những tâm tư như vậy đã được các em nhỏ bày tỏ.
Là chiến trường chính của trận Tương Giang trong cuộc Trường Chinh của Hồng quân, huyện Toàn Châu dựa vào nguồn tài nguyên đỏ phong phú, dưới sự chỉ đạo của Cục Dân chính thành phố Quế Lâm, đã sáng tạo triển khai “Khóa nghiên cứu Hồng vận Tương Giang”, tập trung nâng cao tố chất tinh thần cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Thông qua sự phối hợp tác động trên ba phương diện: căn cứ, hoạt động và thực tiễn, chuyển hóa văn hóa đỏ thành dưỡng chất trưởng thành, khám phá con đường quan tâm mới “truyền năng lượng đỏ, nghiên cứu nuôi dưỡng tâm hồn”.
Các em mặc quân phục Hồng quân, bước lên con đường Trường Chinh, lắng nghe âm vang lịch sử tại các di tích cách mạng như bến đò Đại Bình, bến đò Phượng Hoàng. Huyện Toàn Châu dựa vào 14 điểm di tích đỏ để thiết lập các điểm giảng dạy tại chỗ, triển khai các khóa học trải nghiệm như “Chạm vào hiện vật cách mạng và nghe thuyết minh”, “Tiểu kịch trường cảnh chiến dịch”, giúp ký ức đỏ trở nên có thể chạm vào, cảm nhận được. Không chỉ xây dựng “Góc nghiên cứu Hồng vận Tương Giang” tại 23 trường tiểu học và trung học cơ sở trong huyện, xây dựng hành lang văn hóa đỏ và khu vực sách tranh truyện Hồng quân, mà còn đưa lớp học đến các huyện thị xa xôi như hương Đông Sơn (dân tộc Dao) để thiết lập điểm giảng dạy lưu động, mời các đảng viên lão thành đảm nhận “Cố vấn nghiên cứu”, định kỳ tổ chức các khóa học như “Trường đêm kể chuyện Trường Chinh”, “Lớp học hát các bài hát đỏ” cho trẻ em khó khăn vùng nông thôn, thông suốt “kilômét cuối cùng” của hoạt động nghiên cứu đỏ.
Hàng tháng, các em cảm ngộ lý tưởng trong những câu chuyện địa phương như “Trần Thụ Tương tự cắt ruột tỏ nghĩa”, “Lệ biệt tiểu lão biểu”. Hàng quý, các em lại đi trên con đường Trường Chinh, hành quân bộ, cắm trại, mô phỏng “Phi đoạt Lô Định kiều”, trải nghiệm “Cứu thương chiến trường”… 226 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đã tham gia 10 đợt khóa học, viết 86 bài cảm ngộ chân thành, trong quá trình tự mình thực hành, đã biến tinh thần Trường Chinh “không từ bỏ, dám đảm đương” thành dũng khí đối mặt với khó khăn cuộc sống.
Để nâng cao sự tự tin và tinh thần trách nhiệm của trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, huyện Toàn Châu đã thiết lập chế độ “Cố vấn viên đỏ”, mỗi em tham gia nghiên cứu được bố trí một cố vấn viên do đảng viên hoặc giáo viên đảm nhiệm, triển khai hướng dẫn theo dõi theo cặp “1+1”. Trên cơ sở này, thông qua cơ chế bồi dưỡng “tuyển chọn - đào tạo - thực tiễn”, tích cực hướng dẫn các em chuyển từ vai trò “người tham gia” nghiên cứu thành “người truyền bá” văn hóa đỏ.
Huyện Toàn Châu đã tuyển chọn 68 em từ số trẻ em có hoàn cảnh khó khăn để thành lập “Đội thuyết minh nghiên cứu Khăn quàng đỏ”. Sau khi được đào tạo chuyên môn, những hướng dẫn viên nhí này đã thuyết minh 112 buổi câu chuyện đỏ cho du khách và bạn học tại các điểm giảng dạy. Trong đó, bạn Lý đã kể sâu sắc câu chuyện “Bức thư nhà Hồng quân chưa gửi”, làm cảm động nhiều thính giả, đồng thời cũng giúp bản thân thu hoạch được sự tự tin và trưởng thành trong thực tiễn.
Ngoài ra, huyện Toàn Châu còn tổ chức 120 em thành lập “Đội tình nguyện nghiên cứu Sao đỏ nhỏ”, đi vào cộng đồng, viện dưỡng lão biểu diễn các bài hát đỏ và kể chuyện cách mạng, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện như sắp xếp sách đỏ, dọn dẹp di tích cách mạng. Chuỗi hành động này không chỉ mở rộng chiều sâu của giáo dục đỏ, mà còn thực hiện sự chuyển biến đáng mừng của trẻ em có hoàn cảnh khó khăn từ “được giúp đỡ” sang “giúp đỡ người khác”.
Xem ban goc tieng Trung
“现在的幸福生活是红军叔叔用脚走出来的，我要更加努力学习！”在全州县“红韵湘江研学课·重走长征路”的户外课堂上，孩子们纷纷道出这样的心声。
作为红军长征湘江战役的主战场，全州县依托丰富的红色资源，在桂林市民政局指导下，创新推出“红韵湘江研学课”，聚焦困境儿童精神素养提升，通过阵地、活动、实践三个维度协同发力，将红色文化转化为成长养分，探索“红色赋能、研学育心”的关爱新路径。
孩子们穿上红军军装，走上长征路，在大坪渡口、凤凰嘴渡口等革命旧址聆听历史回声。全州县依托14处红色遗址设立现场教学点，推出“革命文物触摸讲解”“战役场景微剧场”等沉浸课程，让红色记忆可触可感。不仅在全州县23所中小学打造“红韵湘江研学课”校园角，建起红色文化长廊和红军故事绘本区，更把课堂搬进东山瑶族乡等偏远乡镇设立流动教学点，邀请老党员担任“研学辅导员”，定期为农村困境儿童开展“长征故事夜校”“红歌学唱课”等课程，打通红色研学“最后一公里”。
每月，孩子们在《陈树湘断肠取义》《泪别小老表》等本土故事中感悟信仰；每季，他们重走长征路，徒步、露营、模拟“飞夺泸定桥”、体验“战地救护”……226名困境儿童已参与10批次课程，写下86篇真挚感悟，在身体力行中，将“不放弃、敢担当”的长征精神，化作直面人生困难的勇气。
为提升困境儿童的自信心与责任感，全州县建立了“红色辅导员”制度，为每名参与研学的孩子配备一名由党员或教师担任的辅导员，开展“1+1”结对跟踪指导。在此基础上，通过“选拔—培训—实践”的培养机制，积极引导孩子们从研学的“参与者”转变为红色文化的“传播者”。
全州县从困境儿童中选拔68人组建“红领巾研学讲解团”，经专业培训后，这些小小讲解员已在教学点为游客和同学讲解红色故事112场。其中，李同学深情讲述《一封未寄出的红军家书》的故事，打动众多听众，也让自己在实践中收获了自信与成长。
此外，全州县还组织120名孩子成立“小红星研学志愿队”，走进社区、养老院表演红歌和革命故事，并积极参与红色书籍整理、革命遗址清洁等志愿服务。这一系列行动，不仅拓展了红色教育的深度，更实现了困境儿童从“受助”到“助人”的可喜转变。